Mga kaalaman tungkol sa Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)

Saan nagmula ang Middle East coronavirus o MERS?

Gaya ng SARS at bird flu noon, may panibagong virus na kumakalat sa mundo ngayon at may potensyal na lumaganap at maging sanhi ng pagkamatay. Ang virus na ito ay ang Middle East coronavirus o MERS, na pinaghihinalaang nagmula sa Gitang Silangan (Middle East) at ngayo’y may mga ilang kaso narin na naiulat sa ibang mga bansa gaya ng Italy, France, at England. Pinakamarami parin ang mga kasong mula sa bansang Saudi Arabia, na may higit sa kalhati ng mga kaso. Bagamat wala pa sa 100 ang lahat ng kaso ng MERS sa buong mundo, ang mga eksperto sa kalusugang pandaigdig na naaalarma sapagkat higit pa sa kalhati ng mga nakakakuha ng sakit na ito ay namamatay, at wala pang natutuklasang lunas dito.

Paano nahahawa ng Middle East coronavirus o MERS?

Ayon sa WHO, lahat ng kaso ng MERS-CoV ay naganap sa isang ospital o klinika, o di kaya dahil sa mga kapamilya o iba pang malapit na tao. Wala pang napag-alamang kaso na nakakuha ng sakit na ito ng wala sa ganitong konteksto. Subalit, hindi na natitiyak ang paraan ng pagkakahawa o mode of transmission.

Anong dapat gawin upang maka-iwas sa Middle East coronavirus o MERS?

Sa ngayon, wala pa namang mahalagang aksyon na dapat gawin ngunit dapat maging alerto sa mga panawagan ng inyong gobyerno patungkol sa virus na ito. Kung ikaw ay nagtatrabaho sa ospital, o kailangang magpunta sa opsital sa isang lugar kung saan may mga kompirmadong kaso ng Middle East coronavirus, sundin ang mga panukala ng mga ospital na ito, gaya ng pagsusuot ng mask, pag-iwas sa pagpunta sa ospital kung hindi naman kailangan, at iba pa.

Paano ko malalaman na ako ay may Middle East coronavirus?

Ang mga sintomas ng sakit na ito ay parang pulmonya at trangkaso: may ubo, sipon, lagnat, at maaari ring magkaron ng sakit ng tiyan, sakit ng ulo, pagtatae. Ang mga sintomas na ito ay maaaring sanhi ng napakaraming sakit at dahil dito, hindi mo basta basta malalaman na may ganito ka. Sa ngayon, napakaliit ng probabilidad. Subalit kung ikaw ay nagbyahe sa Middle East o alin man sa mga bansang may kompirmadong kaso, magpatingin kaagad sa doktor upang masuri ang iyong kalalagayan.

Ano-anong bansa ang may kompirmadong kaso ng MERS–CoV?

Ayon sa WHO, ang mga sumusunod ay may kompirmadong kaso ng MERS subalit ay mayoridad ay nasa Saudi Arabia: Jordan, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates (UAE),France, Germany, Italy, Tunisia at United Kingdom (England).

Dapat ko bang ikansela o ipagpaliban ang plano kong magpunta sa Middle East?

Hindi naman. Dahil nga konting kaso pa lamang ang naiulat at mukhang hindi naman mabilis kumalat ang virus (limitado lamang sa mga kalapit na tao o sa ilang mga ospital) ay walang rekomendasyon na baguhin ang mga plano. Muli, sa ngayon, ang ating rekomendasyon ay maging alerto lamang sa mga balita tungkol sa virus na ito.

Trangkaso (Flu): Gamot at Pagiwas

Ano ang gamot sa trangkaso?

Walang gamot sa trangkaso! Ang mga inaalok sa “gamot sa trangkaso” ay pawang mga gamot sa mga sintomas lamang; hindi nito kayang gamutin, o paikiliin man lamang, ang trangkaso sa katawan. Kaya ng sinabi sa itaas na talata, ang trangkaso ay kusang nawawala.

Pagsuporta sa pasyente sa pamamagitan ng pamamahinga at pag-inom ng maraming tubig ay pinakamahalagang hakbang sa paggagamot ng trangkaso upang maiwasan ang dehydration o kakulangan sa tubig. Para sa mga sintomas, paracetamol ay maaaring ibigay para sa lagnat at pananakit ng katawan. Depende sa iba pang sintomas, maaaring may karagdagang gamot na ireseta ang iyong doktor.

May mga bagong gamot laban mismo sa virus na nagsasanhi ng trangkaso, ngunit sa ngayon hindi ito bahagi ng regular na paggagamot sa trangkaso. Muli, magpakonsulta sa doktor para magabayan sa paggagamot ng trangkaso.

Paano maiiwasan na magkaroon ng trangkaso?

May bakuna laban sa trangkaso, ang flu o influenza vaccine. Taon-taon, iba’t iba ang laman ng bakuna, depende sa karaniwang uri ng virus na nagsasanhi ng influenza sa pangkasalukuyan. Ang mga bakunang ito, bagamat hindi kayang pigilin ang lahat ng trangkaso, ay napatunayang nakakabawas sa trangkaso at sa mga trangkasong na-oospital ng 75%. Dahil taon-taon nag-iiba ang bakuna, taon-taon din dapat magpabakuna laban sa trangkaso.

Kailan dapat magpatingin sa doktor kung may trangkaso?

Gaya ng nabanggit sa itaas na talata, maraming sakit na mukhang trangkaso, gaya ng dengue, typhoid, at iba pa. Ipatingin sa doktor ang “trangkaso” kung mataas na mataas ang lagnat, kung may mga sintomas ng pagdudugo, at kung hindi pa gumagaling ang trangkaso na mahigit isang linggo na. Bantayan din ang katawan: kung mukhang matamlay at tuyo ang bibig, maaaring mayroong kakulangan sa tubig o “Dehydration”: sa ganitong mga kaso maaaring makabuti kung i-confine ang pasyente sa ospital para kaagad mabigyan ng tubig at sustansya.

Trangkaso (Flu): Kaalaman, Sanhi, Sintomas

Ano ang trangkaso?

Trangkaso (Sa Ingles, Flu; Sa terminolohiyang medikal: Influenza) ay ay isang pangkaraniwang sakit na nakakahawa sa pamamagitan ng pakikisalimuha sa ibang tao na may trangkaso, o sa paglanghap ng hangin na may Influenza virus. Ito’y isang impeksyon mula sa virus at pana-panahon ang pagdating; karaniwang “nauuso” ang trangkaso sa panahon ng tag-ulan. Bagamat kusang nawawala ang trangkaso makalipas ang ilang araw, ito ay maaaring magdulot ng matinding pagkakasakit at sa malalang mga kaso o sa mga taong may mahinang resistensya, maaaring ikamatay.

Dahil sa paraan ng pagkalat o paghawa ng trangkaso, madali itong kumalat lalo na sa mga lungsod at iba pang lugar na maraming tao. Ito ang dahilan kung bakit nagkakaroon ng mga epidemiko ng trangkaso sa paglipas ng mga taon. Kabilang sa mga halimbawa ng trangkaso na mabinis kumalat ay ang “Bird Flu” o H1N1 Infleunza A Pandemic mula 2009-2010. Ayon sa World Health Organization, maaaring maulit ang ganitong uri ng trangkaso sa susunod na mga taon.

Ano ang mga sintomas ng trangkaso?

Ang mga sintomas ng trangkaso ay biglaan ang pagdating, makalipas lamang ang 1-2 araw matapos mahawa nito. Sa umpisa, ang pasyente ay maaaring ginawin at makaramdam ng lagnat at pananakit ng katawan. Heto ang mga sintomas ng trangkaso:

  • Lagnat
  • Panginginaw at panginginig
  • Ubo’t sipon
  • Pagbabara ng ilong
  • Pagbabago ng panlasa
  • Pananakit ng kalamnan at kasu-kasuan
  • Sakit ng ulo

Bukod dito, marami pang ibang sintomas na pwedeng maging bahagi ng trangkaso gaya ng pagsusuka, pagtatae, at pagkakaroon ng rashes o butlig-butlig sa balat. Kung mapapansin ninyo, ang mga sintomas ng trangkaso ay napaka-pangkaraniwang mga sintomas at hindi sila “specific” sa trangkaso; may mga sakit na mukhang trangkaso pero kung susuriing mabuti ay iba palang kalalagayan gaya ng Dengue Fever o Typhoid. Dahil dito, mahalagang magpatingin sa doktor para matiyak ng trangkaso nga ang iyong nararamdaman.