5 Tips sa Tamang pangangalaga sa balat

Ang balat na bumabalot sa buong katawan ng tao ang nagsisilbing pangunahing proteksyon ng katawan mula sa lahat ng uri ng bagay na maaaring makapaminsala sa kalusugan. Kung wala ito, madaling makapapasok ang mga mikrobyo at makapagdudulot ng sakit. Mawawalan din ng proteksyon ang katawan mula sa nakasasamang UV rays mula sa araw. Kaya’t marapat lang din na mapangalagaan ang balt at mapanatili itong malusog sa lahat ng oras.

balat

1. Protektahan ang sarili mula sa araw

Isa sa mga pinakamahalagang paraan ng pangangalaga sa balat ay ang pag-iwas sa direktang pagkakalantad nito sa araw. Ang sobrang UV rays na tumatama sa balat ay maaaring magdulot ng pangungulubot ng balat, mga patse-patse, at iba pang abnormalidad sa dito. Mas tumataas din ang posibilidad ng pagkakaroon ng kanser sa balat kung palagiang mabibilad ito sa araw. Upang maproteksyonan ang balat mula sa masasamang epekto ng araw, maaaring sundin ang sumusunod na hakbang:

  • Laging gumamit ng pinapahid na sunblock kung susugod sa matinding sikat ng araw.
  • Sumilong sa may lilim sa mga oras ng katirikan ng araw (10 ng umaga hanggang 3 ng hapon).
  • Gumamit ng payong o sombrero, o kaya’y magsuot ng damit na may mahabang manggas upang maprotektahan ang balat mula.

Basahin ang iba pang masasamang epekto ng pagbababad sa init ng araw: Masasamang epekto ng ultra violet sa katawan.

2. Huwag manigarilyo

Ang paninigarilyo, kailanman ay walang maidudulot na mabuti sa kalusuga, maging sa balat. Nalilimitahan ang sustansya at oxygen na nakararating sa balat dahil sa pagninikip ng mga ugat ng dugo na resulta naman ng paghithit ng sigarilyo. At sa kadahilanang ito, ang balat ay mas nagmumukhang matanda at mas mabilis mangulubot. Mababawasan din ang tibay at elastisidad ng balat dahil sa pagkasira ng collagen at elastin.

Basahin ang iba pang masasamang epekto ng paninigarilyo: 10 Dahilan para itigil ang paninigarilyo.

3. Maging mas banayad sa pangangalaga ng balat.

May ilang mga gawain na inaakala ng marami na makabubuti sa balat, ngunit sa kabaligtaran, mas lalo lamang itong nakakasira.

  • Bawasan ang oras ng paligo. Ang masyadong matagal na pagligo ay maaaring hindi makabuti sa kalusugan ng balat. Ito’y sapagkat naaalis o nababawasan nang husto ang mahalagang langis sa balat. Iwasan din ang sobrang init na tubig sa pagligo.
  • Iwasan ang matatapang na sabon. Ang paggamit ng matapang na sabon sa paghuhugas ng balat ay maaaring masyadong marahas. Bukod sa mabilis na pagkawala ng mahalagang langis sa balat, maaaring magdulot din ito ng iritasyon lalo na sa mga sensitibong balat.
  • Iwasan ang marahas na pagpunas sa balat. Hindi makabubuti sa balat ang marahas na pagpupunas sa dito kung ito ay basa. Ang pagdadampi ng malambot na tuwalya ay mainam at sapat na.
  • Iwasan ang panunuyo ng balat. Kung sakaling matuyo ang balat dahil sa ilang mga bagay, lagyan ito ng mga pinapahid na moisturizer upang mapanatiling malusog ang balat. Alamin ang iba pang paraan para maiwasan ang panunuyo ng balat: 8 Tips para maiwasan ang panunuyo ng balat.

4. Kumain ng mga pagkain na mabuti para sa balat.

Ang mga pagkain na masustansya, lalo na ang mga prutas at gulay na mayaman sa Vitamin C ay makatutulong sa pagpapanatiling masigla at malusog ng balat. Limitahan din ang mga pagkaing may mataas na lebel ng taba, at artipisyal na preservatives. Siyempre pa, mahalaga din na sapat ang iniinom na tubig araw-araw.

5. Bawasan ang stress

Napatunayan na din ng maraming pag-aaral na ang stress ay may kaugnayan sa pagkakaroon ng ilang mga problema sa balat gaya ng pagtubo ng mga tagihawat. Kaya naman mahalaga din na makontrol ang nararamdamang stress, hindi lamang para mapanatiling masigla ang balat kundi pati na rin sa ikabubuti ng pag-iisip at kabuuang kalusugan ng katawan. Alamin ang mga paraan para maiwasan ang stress: Pagrerelax kontra stress.

 

 

Paano makaiwas sa pagkakaroon ng galis sa balat?

May ilang mga hakbang upang maiwasan ang pagkalat o pagkakahawa ng galis sa balat. Halimbawa ay ang sumusunod:

  • Upang maiwasang mahawa sa mga taong may galis sa balat, huwag basta-basta ididikit ang balat sa balat na apektado ng galis. Umiwas muna sa pakikipagtalik o anumang interaksyon na magdudulot ng pagdikit ng mga balat.
  • Dapat ding magpagamot kaagad kung nakararanas ng mga sintomas ng paggagalis upang maagapan na kaagad ang pagkalat nito.
  • Buhusan ng mainit na tubig ang lahat ng punda at kobre-kama na ginamit ng taong apektado ng sakit. Bagaman madali namang mamatay ang mga kuto kung mawawala sa katawan ng tao, makatutulong pa rin ang hakbang na ito upang maiwasan ang patuloy na pagkalat ng sakit sa balat.

Ano ang gamot sa galis sa balat?

Ang mga galis sa balat ay maaaring magamot sa tulong ng mga gamot na inirereseta ng doktor. Ang mga ito ay kadalasang pinapahid sa mga apektadong balat. Narito ang ilan sa mga gamot na madalas ireseta para sa paggagalis sa balat:

  • Permethrin. Maaaring gamitin ang permethrin sa balat mula leeg pababa sa katawan. Ito ay pinapahid lamang sa mga apektadong lugar at iniiwan sa balat nang buong magdamag bago hugasan at kadalasan isinasagawa sa loob ng isang linggo. Ito ang tinuturing na pinaka epektibong paraan ng pag-alis sa mga galis.
  • Lindane. Ang lindane ay parang lotion na pinapahid din sa apektadong balat. Ngunit dapat tandaan na ito ay maaaring madulot ng panginginig ng mga kalamnan (seizure) at ipinagbabawal sa buntis o sa nagpapasuso.
  • Ivermectin. Ang ivermectin ay iniinom na gamot para sa ilang kondisyon ng pagkakaroon ng parasitiko sa katawan kabilang na ang pagkakaroon ng galis.
  • Crotamiton. Ang gamot na ito naman ay pinapahid din sa apektadong balat para sa mga matatanda. Hindi ito rekomendado sa balat ng mga bata.
  • Sulfur. Ang sulfur na hinahalo sa cream ay mabisa at ligtas na paraan para maalis ang pananalasa ng mga kuto sa balat.
  • Diphenhydramine. Maaari ding gumamit diphenhydramine upang maibsan ang pangangati na nararanasan.

 

Paano malaman kung may galis sa balat?

Ang pagkakaroon ng galis sa balat ay natutukoy dahil sa mga sintomas na nararanasan tulad ng pagkakaroon ng mga butlig sa balat, at matinding pangangati lalo na sa gabi. Ngunit upang makatiyak, maaaring suriin ang balat kung may presensya ng galis. Ginagawa ito sa pagkuha ng maliit na sample (scrapings) mula sa apektadong balat, at saka susuriin sa ilalim ng microscope. Bukod pa rito, maaari ring patakan ng tinta ang balat upang malagyan ang mga butas na nilikha ng mga kuto at saka pupunasan. Dahil dito, lilitaw nang mas malinaw ang mga “burrows” o butas sa balat.

Maaari bang magkamali sa pagtukoy sa galis sa balat?

Hindi malayong magkamali ang mga doktor sa pagtukoy sa pagkakaroon ng galis sa balat sa pagsisimula pa lamang ng pananalasa ng mga kuto sapagkat ang mga sintomas ay kahalintulad din ng kagat ng lamok, surot, at iba pang insekto, o kaya ay simpleng pagtatagihawat lang.

Ano ang mga sintomas ng galis sa balat?

Ang galis sa balat ng tao ay pangkaraniwan at maaaring makaapekto sa kahit na anong edad. Kadalasang matatagpuan ito sa dibdib, braso, palat, tiyan, puwet maselang bahagi ng babae at lalaki, binti at sa paa. Ito’y makapagdudulot ng mga sumusunod na sintomas:

  • Pangangati. Ang pangunahing sintomas ng paggagalis ay ang matinding pangangati ng apektadong balat. Ito ay nagsisimula sa isang bahagi lamang ng katawan at kumakalat. Ang pangangati ay pinakamatindi sa gabi habang natutulog at pagkatapos ng pagligo.
  • Bakas ng mga kuto (burrows). Makikita sa mga apektadong balat, partikular sa palad, ang maiitim o mala-abong mga guhit. Ang mga ito ay likha ng mga maliliit na kuto sa balat.
  • Butlig-butlig (rashes). Ang mga mapupulang rashes sa balat ay kaakibat ng pangangati na nararanasan. Ito ay pinakamadalas sa hita, dibdib, tiyan, kili-kili, at utong ng mga babae.
  • Mga kalmot. Ang matinding pangangati sa balat ay madalas humantong sa pagkakaroon ng mga kalmot dahil sa matinding pagkakamot.
  • Paglala ng mga naunang sakit sa balat. Kung mayroon nang ibang kondisyon sa balat na naunang nakaaapekto, hindi malayong lumala pa ito ng husto dahil sa pananalasa ng mga maliliit na kuto.

Ang mga sintomas na nabanggit ay kadalasang mararamdaman 2 hanggang 6 na linggo mula nang mahawa. Ang pangangati at pagbubutlig sa balat ay dulot ng allergic reaction ng tao sa kagat, laway, o dumi ng mga kuto.

Kailan dapat magpatingin sa doktor?

Sa oras na maranasan ang mga sintomas na nabanggit, agad na magtungo sa pagamutan, partikular sa isang dermatitis na espesyalista sa balat. Mahalaga na magamot agad ang kondisyong ito upang hindi na kumalat pa sa ibang tao.

Kaalaman tungkol sa Galis sa Balat o Scabies

scabies1Ang paggagalis sa balat, o scabies, ay isang sakit na dulot ng impestasyon ng maliliit na kuto sa balat.  Ito ay nagdudulot ng matinding pangangati sa balat, at pagsusugat dahil sa sobrang pagkamot. Mabilis itong makahawa kung madidikit ang apektadong balat sa ibang balat (skin to skin contact) ngunit madali din namang magagamot kung mapapatay ang mga kutong naninirahan sa balat.

 

 

 

Ano ang sanhi ng galis sa balat?

Ang paggagalis ay dulot ng kuto na Sarcoptes scabiei var hominis. Ang mga kutong ito ay maliliit lamang at nakikita lamang sa ilalim ng microscope. Nakukuha ang mga ito mula sa pagkakadikit ng balat sa apektadong balat ng kung sinuman, o kaya ay ang pagtulog sa kaparehong kama na tinulugan ng apektadong tao. Maaari din ngunit hindi kasi bilis makahawa ang paggamit ng iisang tuwalya o kaparehong damit ng taong apektado ng galis sa balat.

Gaano kalaganap ang pagkakaranas ng galis sa balat?

Ang pagkakaroon ng galis sa balat ay pangkaraniwang kondisyon na nakaaapekto sa maraming tao sa buong mundo. At wala rin itong pinipiling edad na maaapektohan.

Anong bahagi ng katawan ang madalas maapektohan ng galis?

Ang pananalasa ng mga maliliit na kuto ay madalas sa mga bahaging tulad ng dibdib, tiyan, braso, kamay, puwet. maselang bahagi ng katawan ng babae at lalaki, binti, at paa.

Ano ang salik na nakapagpapataas ng panganib ng pagkakahawa ng sakit na galis?

Ang anumang gawain na mangangailangan ng pagdikit ng mga balat gaya ng pakikipagtalik o kaya ay pagyayakapan ang mga pangunahing paraan na nakapagpapataas ng panganib ng pagkakahawa sa sakit. Ang mga maliliit na kuto ay hindi nakakatalon o lumilipad, bagkus nakalilipat lang sa balat ng iba kung magdidikit ang mga balat. Mababa lamang ang posibilidad ng pagkakahawa nito sa mga eskwelahan at palaruan.

Maaari bang makuha ang galis mula sa mga aso at pusa?

Ang mga maliliit na kuto na nakaaapekto sa mga alagang hayop ay iba sa mga kuto na nagdudulot ng galis sa mga tao. Ang mga pulgas ng alagang hayop ay maaring magdulot lamang ng pangangati ngunit hindi ito makapagpaparami at magtatagal, ‘di tulad ng mga kuto ng tao na kayang magparami at magdulot ng paggagalis sa balat kung hindi magagamot.

 Ano ang mga posibleng komplikasyon ng galis sa balat?

Ang matinding paggagalis ay nagdudulot ng matinding pangangati. Ang pangangating ito ay madalas kinakamot hanggang sa pagkaroon ng mga sugat sa balat. Kung magkakaroon ng mga sugat, posible itong maimpeksyon ng mga bacteria gaya ng Staphylococcus aureus na nagdudulot ng maraming kondisyon sa balat gaya ng tagihawat, pigsa, at iba pa.

Paano makaiwas sa an-an?

Dahil ang fungus na nagdudulot ng an-an ay natural na naninirahan sa balat, walang tiyak na paraan upang ito ay maiwasan. Kinakailangan lamang pahiran o uminom na gamot kontra sa an-an upang mapigilan itong kumalat at ang pabalik-balik na kaso nito. Narito ang ilang hakbang upang maiwasan ang pabalik-balik na na an-an:

  • Iwasan ang paggamit sa mga produktong sobrang malangis. Halimbawa ay mga fragrant oil essence.
  • Bawasan ang pagbibilad sa araw, ang sobrang pagbibilad ay maaaring magmitsa ng pagsisimula ng an-an, at lalo ring lilitaw ang kulay ng an-an kung masmaitim ang kulay ng balat na dulot ng pagsusunog sa ilalim ng araw.
  • Gumamit ng cream o lotion pangontra sa an-an bago lumabas ng bahay
  • Gumamit din ng maluluwag na damit upang makahinga ang balat at hindi madikit sa pawis.

 

Ano ang gamot sa an-an?

Ang gamutan sa balat na apektado ng an-an ay binubuo ng mga anti-fungal na pinapahid gaya ng ointment, cream o lotion, o kaya ay mga tableta na iniinom. Maaari din itong shampoo kung ang an-an ay nakakaapekto sa bahagi ng ulo at anit. Ang mga nabanggit na gamot ay kadalasang nabibili na over the counter sa mga butika at maaaring hindi na nangangailangan pa ng reseta ng doktor, ngunit mas mainam pa rin kung magagabayan ng dermatologist ang iyong paggagamot. Ang mga madalas na nireresetang gamot para sa an-an ay ketoconazole, clotrimazole, terbinafine. Kapag malawak na bahagi ng balat ang apektado, maaaring mas praktikal na uminom na lamang ng anti-fungal medications. Magpagabay sa dermatologist sa wastong pag-inom ng mga gamot na ito.

Paano malaman kung may an-an?

Ang an-an ay natutukoy ng isang dermatologist sa simpleng pagtingin lamang sa apektadong balat. Minsan, upang makasiguro, iniilawan ang balat gamit ang ultraviolet light. Kung ito nga ay an-an, lumitaw ang yellow-green na kulay sa apektadong balat. Upang mas lalo pang makasiguro, sinisilip din sa ilalim ng microscope ang sample na nakuha mula sa apektadong balat. Ang sample na nakuha sa balat ay maaari ding patakan ng potassium hydroxide upang masmalinaw na masilip sa microscope.

Ano ang mga sintomas ng an-an?

Ang pangunahing senyales ng an-an ay ang pagkakaroon ng mga patse sa balat na may naiibang kulay kaysa sa normal na balat. At kung minsan ay maaaring may kasama itong pangangati. Ang mga patse ay maaaring batik o kaya naman ay sumasakop sa malawak na bahagi ng balat at maaaring kulay puti, mamula-mula, o kulay brown, basta’t naiiba sa karaniwang kulay ng balat. Ang pag-iiba ng kulay ng balat ay dahil sa “acidic bleaching effect” na dulot ng mga fungi.

Kailan dapat magpatingin sa doktor?

Magpakonsulta sa dermatologist o spesyalista sa balat kung hindi sigurado kung ano bang kondisyon ang nasa balat ng pasyente; at kung hindi tumatalab ang mga fungal cream laban sa an-an. Maaaring magreseta ang dermatologist ng mas matapang na cream o kaya tableta na iniinom.