Solusyon para sa pulikat

Ang pulikat ay ang kondisyon kung saan kusang naninikip (contract) ang mga kalamnan sa isang bahagi ng katawan at nagdudulot ng matinding pananakit. May iba’t ibang sanhi na maituturo kung bakit ito nararanasan. Mula sa simpleng pagkapagod ng mga kalamnan, hanggang sa kakulangan ng sapat na suplay ng dugo sa bahagi ng kalamnan.

Kung sakaling maranasan ang masakit na pulikat, narito ang ilang solusyon para dito:

1. Pag-uunat (stretching).

Kadalasan, ang simpleng pulikat ay agad na masosolusyonan kung ang bahaging pinupulikat ay iuunat. Halimbawa, para sa pulikat na nararanasan sa binti, kinakailangang umupo sa lapag nang nakaunat ang mga paa at binti, at saka hilahin o itupi ang mga paa na pataas at palapit sa tuhod (tignan ang larawan). Gawin ang pag-uunat hanggang sa mawala ang nararanasang pulikat.

pulikat

2. Masahe

Minsan, kinakailangan ding masahihin ang bahagi ng kalamnan na pinupulikat. Sa tulong nito, matutulungang ma-relax ang kalamnan at mawala ang paninikip nito.

3. Hot compress

Mabisa din ang pagdadampi ng hot compress o tuwalya na binabad sa mainit na tubig sa bahagi ng kalamnan na nananakit. Kadalasan, ginagawa ito sa pamumulikat ng kalamnan sa tiyan dulot ng pagreregla (menstrual cramps).

4. Pag-inom ng tubig

May ilang pulikat na resulta ng kakulangan ng sapat na tubig sa kalamnan, kaya naman makatutulong din ang pag-inom ng tubig sa oras na maranasan ang pulikat.

5. Pagpapabalik ng electrolytes

Isa pang sanhi ng pamumulikat ng kalamnan ay ang kakulangan din ng electrolytes na dumadaloy sa dugo. Upang maibalik ang kulang na electrolytes, makabubuting uminom ng mga inuming may taglay nito (sports drink, Gatorade, sabaw ng buko) o kaya ay kumain ng pagkaing mayaman sa electrolytes gaya ng saging.

 

Mga dapat gawin sa pagkakaranas ng kombulsyon

Ang pagkokombulsyon ay isang kondisyon kung saan nagkakaroon ng abnormal at matinding panginginig ng buong katawan. Maaaring bunga ito ng pagkakaroon ng mataas na lagnat, pagkakalason, matinding pagtama ng ulo sa matigas na bagay, matinding impeksyon sa katawan, o pag-abuso sa alak at droga. Ang pagkakaranas nito, lalo na kung unang beses, ay maaaring mangailangan ng agarang atensyong medikal (medical emergency).

Ang pagkakaranas ng kombulsyon ay maaaring magdulot ng mga sumusunod na sintomas:

  • May matinding panginginig ng buong katawan
  • Nahihirapang makahinga
  • Pag-aasul ng kulay ng balat
  • Nawawalan ng malay tao
  • Pagtirik ng mata

Habang hinihintay ang pagdating ng tulong-medikal, narito ang ilang mga paunang lunas (first aid) na dapat gawin:

  1. Pahigain sa lapag ang pasyenteng dumaranas ng pagkokombulsyon.
  2. Ilayo ang mga matitigas na bagay sa paligid na maaaring makasakit sa pasyente kung sakaling matamaan.
  3. Lagyan ng unan ang ulunan ng pasyente.
  4. Luwagan ang damit ng pasyente: alisin ang butones sa kwelyo at luwagan ang sinturon ng pantalon.
  5. Iposisyon nang maayos ang pasyente kung sakaling magsuka. Ipwuesto nang nakatagilid upang hindi mabilaukan.

Habang isinasagawa ang first-aid, tandaan rin ang mga “hindi dapat gawin” sa pasyente::

  1. Huwag pipigilan ang mga paggalaw ng katawan ng pasyente
  2. Huwag umalis sa tabi ng pasyente hanga’t hindi pa dumadating ang tulong-medikal o nanunumbalik ang ulirat.
  3. Huwag magpapa-inom o magsusubo ng kahit ano sa bibig ng pasyente hanggat hindi nanunumbalik ang malay-tao

Pag-iwas sa komplikasyon ng diabetes

Ang sakit na diabetes ay tumutukoy sa kondisyon kung saan nawawalan ng kontrol ang katawas sa pagtaas o pagbaba ng lebel ng asukal sa dugo. Dahil dito, maaaring makaranas ng iba’t ibang epekto at komplikasyon gaya ng pagkakaroon ng sugat na mahirap gumaling, panlalabo ng mata, pagkakaroon ng iba pang karamdaman sa puso at dugo, at marami pang iba.

Upang maiwasan ang mga delikadong epekto na dulot ng malalang kondisyon ng diabetes, narito ang ilang mga hakbang na dapat laging tandaan.

1. Bantayan ang lebel ng kolesterol sa katawan

Isa sa mga pangunahing hakbang para maiwasan ang paglala ng sakit na diabetes ay ang pagpapanatiling mababa sa lebel ng kolesterol sa katawan. Maaari itong maisakatuparan kung kokontrolin ang mga kinakain, at regular na mag-eehersisyo. Mahalaga din na dagdagan ang lebel ng mabuting kolesterol sa katawan.

2. Panatilihing tama ang timbang

Mas maliit din ang posibilidad na makaranas ng mga delikadong komplikasyon kung mananatiling tama ang timbang. Iwasang lumampas sa normal na bigat o maging obese. Laging mag-ehersisyo at panatilihing balanse din ang pagkain.

3. Huwag manigarilyo

Makatutulong din ng husto sa pagkontrol ng sakit na diabetes ang pag-iwas sa paninigarilyo. May direktang epekto kasi sa dugo at metabolismo ang mga kemikal mula sa usok ng sigarilyo. Maaaring lumala lang nang husto ang sakit kung ipagpapatuloy ang paninigarilyo.

4. Umiwas sa stress

Isa ring nakakapagpalala ng kondisyon ng sakit ang pagkakaranas ng stress. Panatilihing kalmado ang sarili at positibong kaisipan lamang ang paandarin sa isip hangga’t maaari. Mag-relax, mag-bakasyon, o mag-muni-muni kung kinakailangan.

5. Bantayan ang lebel ng asukal sa katawan

Dahil nga hindi na nakokontrol ang lebel ng asukal sa katawan ng mga taong may diabetes, mas makabubuting huwag nang dagdagan pa ang asukal mula sa mga kinakain. Umiwas na sa mga pagkaing matatamis at may mataas na lebel ng asukal gaya ng kanin, soda, minatamis, at ilan pang mga panghimagas.

6. Matulog nang kumpleto at sapat

Makakaapekto rin sa kalusugan ang pagkakaroon ng kumpletong tulog ng isang tao, partikular sa kanyang metabolismo at tatag ng kaniyang resistensya.

7. Panatilihing balanse ang kinakain

Mananatiling malusog at malakas ang pangangatawan, kahit na may sakit, kung mananatiling balanse ang pagkain. Dapat lamang tandaan na iwasan ang mga pagkaing dapat iwasan, at dagdagan naman ang mga pagkaing makabubuti sa kondisyon ng diabetes.

8. Regular na magpa-check-up

Upang mabantayan ang progreso ng sakit na diabetes at makontrol ito, kinakailangan ang regular na pagpapa-check-up. Ito ay upang agad na makita ang posibleng komplikasyon na nararanasan at mabigyan ito ng karampatang lunas upang hindi na lumala pa. Sa tulong din nito, maibibigay ang tamang paraan ng paggagamot sa lumalalang kondisyon.

Kahalagahan ng regular na pagpapatingin sa doktor

Ang kalusugan ay kayamanan. Kaya’t nararapat lamang na ito ay pangalagaan at mapanatiling nasa maayos na kondisyon sa lahat ng oras. Aanhin mo ang yamang kinikita¬† sa araw-araw na pagtatrabaho kung ang buhay naman ay nanganganib dahil sa kawalan ng pagpapahalaga sa kalusugan?

Ang regular na pagpapa-check-up o pagpapatingin sa doktor ay isang mahalagang paraan para mapangalagaan ang kalusugan. Ang sumusunod ay ilan sa mga benepisyong hatid ng regular na pagpapatingin sa doktor:

1. Maagang pagkakatuklas sa sakit

Dahil sa regular na pagpapatingin sa doktor, mas malaki ang posibilidad na maagang matuklasan ang isang karamdaman bago pa man ito lumala at makapaminsala nang husto sa katawan. At bilang resulta, mas lumalaki din ang tsansa na maagapan at gumaling mula sa pagkakasakit.

2. Mas mapapa-murang gastusin

Dahil pa rin sa regular na check-up, nababawasan nang husto ang gastusin pagkat mas mabilis at mas madaling nagagamot ang sakit. Ang mga mamahaling gastusin gaya ng pagpapagamot sa ospital at pagpapasailalim sa mga komplikasdong pamamaraang medikal ay maaring maiwasan kung maagang masosolusyonan ang sakit.

3. Kapakipakinabang at ekspertong payong pangkalusugan

Mabibigyan din ng kapakipakinabang at ekspertong payo mula sa mga doktor ang mga taong regular na nagpapatingin. Sa tulong nito, mas nakokontrol at nalilimitahan ang mga bawal, habang nahihikayat naman ang mga gawaing nakabubuti sa kalusugan.

 

Gaano kadalas dapat magpa-check-up?

Ang pagpapa-check-up ay dapat ginagawa nang regular kahit pa masasabing malusog ang pangangatawan at wala namang masamang nararamdaman. Ang dalas ng pagpapatingin sa doktor ay maaaring mag-iba-iba depende sa kondsiyon, kasarian, at edad ng isang tao.

  • Para sa mga tao na ang edad ay 30 o mas bata pa, at walang kondisyon na nararanasan, hindi naninigarilyo, at masasabing malusog ang pangangatawan sa pangkalahatan, maaaring magpatingin nang isang beses kada 2 hanggang 3 taon.
  • Para sa mga kababaihan na 21 na taong gulang pataas at aktibong nakikipagtalik, kinakailangan ang taon-taong pagpapatingin o pagpapa-screen para sa sakit na cervical cancer.
  • Para sa mga tao na may edad 30-40, at may malusog na pangangatawan, kinakailangang ang pisikal na eksaminasyon kada 2 taon.
  • Para sa mga tao na may edad 50 pataas, kinakailangan na ang taon-taong pagpapatingin para sa mga may malulusog na pangangatawan.
  • Ang mga taong obese o may sakit gaya ng diabetes, altapresyon, at iba pa ay maaaring mangailangan ng mas madalas na check-up, depende sa doktor na tumitingin. Kadalasan, ay kada 3 buwan upang mabantayan nang husto ang kalagayan.

 

Pangangalaga sa mata ng mga gumagamit ng computer

Sa pagpasok ng teknolohiya sa ating henerasyon, ang paggamit ng kompyuter ay tila bahagi na ng pang-araw-araw na buhay ng kahit na sino. Gamit-gamit ito sa mula sa pag-aaral at pagsasaliksik, hanggang sa paglilibang at pagpapalipas ng oras, at maging sa pagtatrabaho ay ginagamitan pa rin ng teknolohiyang ito.

Ngunit sa kabila ng mas pinadaling buhay dulot ng mga kompyuter, ang kalusugan ng mga mata ay nalalagay naman sa panganib. Direkta kasing naaapektohan ng screen ng kompyuter ang kalusugan ng mga mata lalo na kung ito ay sobrang liwanag.

Upang maiwasang maapektohan nang husto ang mga mata mula sa paggamit ng computer, maaaring sunding ang mga sumusunod na pay:

1. Ipantay ang lebel ng liwanag ng computer sa liwanag sa paligid

Ang lahat ng computer screen na ginagamit sa ngayon ay maaaring i-adhust ang liwanag kung ninanais. Upang hindi kaagad mapagod ang mga mata sa paggamit ng computer, tiyakin na ang liwanag sa screen ay kapantay lang ng liwanag sa paligid. Ang sobrang maliwanag o sobrang madilim na computer screen ay parehong makasasama sa mata.

2. Bawasan ang liwanag ng screen sa paglalagay ng screen filter

Maaari ding lagyan ng filter ang screen ng computer nang sa gayon ay makontrol ang liwanag nito sa lahat ng oras. Ang mga screen filter kasi na mabibili ngayon ay kusang nag-aadjust sa liwanag na lumalabas sa computer.

3. Paliwanagin ang paligid ng screen (screen background) habang paitimin naman ang kulay ng mga letra

I-adjust din liwanag ng background at kulay ng mga letra sa computer upang mas madali itong mabasa. Sa ganitong paraan, maiiwasang dumoble ang pagtatrabaho ng mata sa at hindi ito kaagad mapapagod.

4. Ilipat ang pwesto ng kompyuter kung kinakailangan

Kung ang lugar na kinalalagyan ng computer ay sobrang maliwanag o sobrang madilim, mangyaring ilipat na lamang ang pwesto ng kompyuter sa lugar na may mas angkop na liwanag para sa mga mata.

5. Gumamit ng salamin na angkop sa paggamit ng kompyuter

May teknolohiya na rin na inilagay sa mga salamin sa mata na kusang nag-aadjust depende sa liwanag na nasa paligid. Makatutulong ito upang hindi masilaw at maiwasan ang mabilis na pagkapagod ng mga mata.

7 salik na nakaka-kontribyut sa pagkakaroon ng almoranas o hemorrhoids

Ang almoranas o hemorrhoids ay ang kondsiyon kung saan namamaga ang mga ugat na nakapalibot sa bahagi ng tumbong o rectum. Dahil dito, maaaring lumabas nang bahagya ang dulong bahagi ng tumbong at magdulot ng hindi kumportableng pakiramdam. May iba’t ibang salik at dahiln kung bakit ito nararanasan ng marami sa atin. Ang ilan dito ay ang sumusunod:

1. Genes

Kadalasan, ang pagkakarans ng almoranas ay may koneksyon sa lahi o genes ng mga magulang. Kung mayroong almoranas ang ina o ama, hindi malayong makaranas din nito sa paglaon ng panahon.

2. Pagtitibi o constipation

Ang pagkakaranas ng madalas na pagtitibi o hirap sa pagdumi ang isa sa mga madalas na sinisising dahilan kung bakit mayroong almoranas. Dahil kasi dito, nagkakaroon ng matinding pwersa sa pag-iri habang dumdudumi at direktang naapektohan ang mga ugat na nakapalibot sa tumbong.

3. Sobrang timbang o obesity

Ang karagdagang timbang ay karagdagang pressure din sa mga ugat saan mang parte ng katawan, kasama na dito ang mga ugat sa bahaging nagkakaroon ng almoranas. Kadalasan din, ang mga taong obese kulang sa masusustansyang pagkain.

4. Kakulangan ng fiber sa kinakain

Malaki ang papel ng fiber sa klase ng dumi na inilalabas ng tao. Kung magkukulang dito, mas mapapadalas ang pagkakaranas ng pagtitibi na at syempre, ang karagdagang pwersa din sa paglalabas ng pagdudumi.

5. Pagbubuntis

Malaki din ang posibilidad na makaranas ng almoranas sa panahon ng pagbubuntis. Ang paglaki ng bata sa sinapupunan ay nakadaragdag ng presyon sa bahagi ng tumbong kung kaya’t may tsansa na mamaga ito. Ang pag-iri din sa panganganak ay malaking salik sa pagkakaroon ng almoranas.

6. Pakikipagtalik

Ang pakikipagtalik din ay maaaring makakontribyut sa pagkakaroon ng almoranas lalo na yung gumagawa ng anal sex. Ang pagpasok ng ari ng lalaki sa puwetan ay makaaapekto sa paligid ng tumbong.

7. Matagal na pagkakatayo

Ang pwersa ng gravity ay malaking salik din sa pagkakaranas ng almoranas. Ang pwersa ng gravity na humihila sa buong katawan lalo na kung nakatayo nang matagal ay direktang nakakaapekto sa tumbong ng tao.

6 Paraan ng Pag-iwas sa Pagbilis ng Tibok ng Puso (Heart Palpitation)

Ang pagbilis ng tibok ng puso, bukod sa pagiging resulta ng pagkapagod o pagkakaramdam ng matinding emosyon, ay maaaring senyales din ng abnormalidad sa ritmo nito. Sa isang minuto, tinatayang aabot sa 60-100 ang bilang ng normal na tibok ng puso, ngunit sa mga taong nakararanas ng palpitation, maaari itong humigit sa normal na bilang.

Bagaman wala naman seryosong epekto sa kalusugan, ang pagkakaranas nito ay kadalasang nakababahala. Upang maiwasan, narito ang ilang mga tips na maaaring ikonsidera:

1. Limitahan ang iniinom na kape

Ang caffeine na makukuha sa iniinom na kape, gayundin sa tsaa, cola, at mga energy drinks na nabibili sa mga pamilihan ay isang uri ng stimulant na maaaring makapagpataas ng enerhiya. Ngunit para sa ilan na sensitibo sa substansyang ito, maaaring itong magbunsod pagbilis ng tibok ng puso. Umiwas muna o limitahan ang iniinom na kape sa araw-araw kung nararamdaman nakararanas ng epektong pagbilis ng tibok ng puso. Dagdagan ang kaalaman tungkol sa substansyang caffeine: Ano ang caffeine at para saan ito?

2. Itigil ang paninigarilyo

Ang nikotina sa sigarilyo ay may kaparehong epekto rin tulad ng caffeine sa kape. Makapagpapabilis ito ng tibok ng puso lalo na kung mapapasobra ang dami ng substansyang pumapasok sa katawan. Bukod pa rito, may masasamang epekto rin ang paninigarilyo sa ating kalusugan kaya’t makabubuting itigil nang tuluyan ang paninigarilyo. Basahin ang iba pang masasamang epekto ng paninigarilyo sa ating kalusugan: 10 Dahilan para itigil ang paninigarilyo.

3. Mag-relax

Kung napapagod at nakararanas ng stess, i-relax na muna ang isip at katawan. Isa rin kasi sa mga pangunahing sanhi ng pagbilis ng tibok ng puso ay ang pagkabalisa dahil sa sobrang pag-iisip ng mga problema at stress sa buhay. Alamin ang mga hakbang para makapagrelax: Pagrerelax kontra stress.

4. Matulog nang maaga at kumpleto

Ang pagtulog nang maaaga at kumpleto ay isang mahusay na paraan para ibalik sa normal ang ritmo ng tibok ng puso. Sa pagtulog kasi, bumabagal ang pagkilos ng puso kung kaya’t napapahingahan din ang mga kalamnan ng puso. Pagpapahinga ang isa sa mga mahuasy na solusyon na mabilis na tibok ng puso. Basahin ang kahalagahan ng pagtulog sa buhay ng tao: 5 kahalagahan ng pagtulog.

5. Tiyaking sapat ang iron sa mga kinakain

Ang patuloy na pagbilis ng tibok ng puso ay maaaring senyales din ng kakulangan ng iron sa dugo o mas kilala bilang iron deficiency anemia. Kumain ng mga pagkain na mayaman sa iron upang maiwasan ang epektong ito. Basahin ang kahalagahan ng mineral na iron at mga pagkaing mayaman dito: Kahalagahan ng Iron.

6. Iwasan ang pag-inom ng mga pampapayat na gamot

Maaaring side effect ng mga gamot na pampapayat ang biglaang pagbilis ng tibok ng puso. May ilan kasing substansya sa mga gamot na ito na makakaapekto sa bilis ng pagtibok ng puso. Upang ito ay maiwasan, tiyaking nagagabayan ng doktor ang pag-inom ng mga gamot na pampapayat. Basahin ang mga tips na makatutulong para maiwasan ang sobrang timbang: Tips para maiwasan ang sobrang timbang o obesity.

Mga sakit na maaring makuha sa sobrang timbang o obesity

Ang pagkakaroon ng sobra-sobrang timbang o kondisyon na obesity ay hindi lamang problema sa pisikal na anyo bagkus ay tinuturing din na problema sa kalusugan. Ito’y sapagkat ang pagiging sobrang taba ay nagtataas ng panganib ng pagkakaroon ng iba’t ibang malalalang sakit.

Ang sumusunod ay ilan sa mga kilalang sakit na may koneksyon sa sobrang katabaan.

1. Sakit sa puso

Mas mataas ang posibilidad na mamuo at mabarahan ang mga ugat na nagsusuplay ng dugo sa puso (coronary artery) sa mga taong may sobrang timbang. Dahil dito, mas tumataas din ang posibilidad na makaranas ng pananakit ng dibdib (angina) o kaya naman ay atake sa puso. Basahin ang mga senyales ng pagkakaroon ng sakit sa puso: 10 Senyales ng Sakit sa Puso.

2. Altapresyon

Mas tumataas din ang pagkakaranas ng altapresyon o pagtaas ng presyon ng dugo kung ang timbang ay mananatiling sobra sa normal. Kaugnay nito, maaaring makaranas ng iba’t ibang sintomas gaya ng pagkahilo at pamamanhid ng katawan. Dahil din sa altapresyon, mas tumataas din ang panganib ng stroke at pagkakaroon ng pinsala sa iba’t ibang bahagi ng katawan. Basahin ang mga pagkain na dapat iwasan ng taong dumaranas ng altapresyon: Mga pagkain na dapat iwasan ng may altapresyon.

3. Stroke

Ang stroke ay ang kondisyon kung saan ang napipigilan ang maayos na pagdaloy ng dugo sa utak. Maaring dahil ito sa pagbabara ng mga ugat o kaya naman pagputok ng ugat sa utak. Maaaring ikamatay ang pagkakaranas nito o kaya ay magdulot ng pagkabaldado ng kalahiti ng katawan. Siyempre pa, ang mga taong obese ay may mas mataas na panganib na makaranas ng stroke. Basahin ang mga kaalaman tungkol sa sakit na stroke: Kaalaman sa sakit na stroke.

4. Diabetes

Ang diabetes ay ang sakit kung saan nawawala ang abilidad ng katawan na kontrolin ang lebel ng asukal sa dugo. Dahil dito, maaaring tumaas nang husto o kaya’y bumagsak nang husto ang lebel ng asukal sa dugo, at pareho itong may masamang epekto sa kalusugan. Karamihan sa mga taong may malalang kondisyon ng daiabetes ay may mataas ding timbang. Basahin ang mga tips na makatutulong sa may sakit na diabetes: Tips sa pangangalaga ng kalusugan ng may diabetes.

5. Kanser

Higit na mataas din ang posibilidad ng pagkakaroon ng kanser, partikular ang kanser sa bituka (colon cancer), dibdib (breast cancer), mares (endometrial cancer), sa mga taong matataba at sobra ang timbang.

6. Osteoarthritis

Dahil sa sobrang bigat na dinadala ng katawan, maaaring makaranas ng arthritis o pananakit ng mga kasukasuan sa katawan. Nadadagdagan kasi ang pasan-pasan na bigat ng mga kasukasuan at napapabilis ang pagkasira ng mga kalamnan na nakapalibot dito.

7. Hirap sa paghinga habang tulog (Sleep Apnea)

Isa rin sa mga karaniwang problema ng mga matataba ay ang hirap sa paghinga kapag natutulog. Ang sobra kasing taba na bumabalot sa leeg ay maaaring dumiin sa daluyan ng paghinga at maharangan ang maayos na daloy ng hangin.

8. Bato sa apdo

Ang sobrang taba sa katawan ay nakadaragdag din ng posibilidad ng pagkakaaroon ng mga bato sa apdo o gallstone. Ang mga naipon kasi na taba sa katawan ay maaring mamuo sa apdo at maging maliliit na bato na kung gumulong papunta sa mga daluyan ng bile, ay maaring magdulot ng pagbabara at pamamaga. Kinakailangan dito ang agarang operasyon. Basahin ang mga kaalaman tungkol sa pagkakaroon ng bato sa pado o gallstone: Kaalaman tungkol sa gallstone.

9. Pagkabaog

Madalas ding nagiging problema ng mga taong may sobrang timbang ang kakayanan na makabuo ng anak.

10. Sobrang kolesterol sa dugo

Hindi malayong magkaroon ng mataas na lebel ng taba at kolesterol sa dugo ang mga taong sobra ang timbang. Ang pagkakaroon ng masamang kolesterol sa dugo ay iniuugnay sa iba’t ibang sakit gaya ng stroke, altepresyon, at sakit sa puso. Basahin ang ilang mga pagkain na mataas sa nakakasamang cholesterol: Mga pagkain na mataas sa masamang cholesterol.

 

 

10 Dahilan para Itigil ang Paninigarilyo

Matagal nang nakikiusap ang maraming alagad ng medisina na itigil na ang paninigarilyo pagkat wala itong mabuting naidudulot sa katawan. Sa katunayan, isa ito sa mga pangunahing dahilan ng pagkakaroon ng mga nakamamatay na sakit tulad ng kanser, sakit sa puso, karamdaman sa baga at paglala pa ng iba pang mga sakit.

Basahin ang mga paraan ng pagtigil sa paninigarilyo: Paano matitigil ang paninigarilyo?

Bagaman alam naman ng karamihan na ang isang pirasong sigarilyo ay siksik sa napakaraming uri ng nakalalasong kemikal, tila nahihirapan pa ring ihinto ng isang taong “adik sa yosi” ang kaniyang paninigarilyo. Upang madagdagan ang kaalaman at mas makumbinsing itigil na ang paninigarilyo, narito ang 10 rason na dapat ikonsidera sa pagdedesisyon.

1. Mabahong amoy sa katawan

Ang usok na lumalabas sa sigarilyo, gayun din ang usok na binubuga ng taong naninigarilyo, ay mayroong mabahong amoy na maaaring kumapit sa katawan ng tao. Ito ay hindi basta-bastang naalis ng simpleng paghuhugas o paglalagay ng pabango sa katawan sapagkat ang mga kemikal na taglay ng sigarilyo ay sadiyang makapit lalo na sa mga kasuotan ng nagsisigarilyo. Sino ba naman ang magnanais na makisalamuha sa taong mabaho ang amoy dahil sa sigarilyo?

2. Mabilis na pagtanda ng katawan

Ang paninigarilyo ay isang mahusay na paraan ng pagpapapasok ng mga free radical o mga kemikal na sumisira sa mga cells at nagpapabilis sa proseso ng pagtanda ng isang tao. Bilang resulta, madaling kumukulubot at humihina ang bawat cells sa katawan at mas napapadali din ang buhay.

3. Kawalan ng gana sa pakikipagtalik

Ang paninigarilyo din ay nakaaapekto sa gana ng pakikipagtalik ng parehong lalaki at babae. Sa mga lalaki, maaaring makaranas ng pananamlay sa kanyang ari (erectile dysfunction) at sa mga kababaihan naman ay nababawasan ang pamamasa (vaginal dryness) sa kaniyang puwerta.

4. Mas madaling pagkakahawa ng sakit

Isa sa mga pangunahing sanhi ng paghina ng resistensiya ng katawan ay ang paninigarilyo. Nababawasan kasi nang husto ang bilang ng mga cells na panlaban at depensa ng katawan laban sa mga impeksyon ng bacteria sa tuwing humihithit ng sigarilyo. At dahil dito, mas madaling mahahawaan ng sakit.

5. Madaling pagkapagod

Kapansinpansin sa mga taong malakas manigarilyo ang mas madaling pagkapagod o pagkakaroon ng mababang stamina sa tuwing nagtatrabaho, nag-eehersisyo, o gumagawa ng matitinding gawain. Mas madali silang hinihingal at mabilis ding mapagod ang mga kalamnan.

6. Mas mataas na posibilidad ng kanser

Isa rin sa mga tinuturong dahilan ng pagkakaroon ng kanser sa katawan, partikular na ang kanser sa baga, ay ang matagal na panahon ng paninigarilyo. Ang mga kemikal mula sa usok ng sigarilyo ay makaaapekto paglago at pagkilos ng mga cells sa katawan at maaring magdulot ng abnormalidad dito na hahantong sa sakit na kanser.

7. Malalalang sakit sa iba’t ibang bahagi ng katawan

Hindi na bago sa pandinig ang iba’t ibang mga sakit na naiuugnay sa matagal na panahon ng paninigarilyo. Kabilang dito ang mga nakamamatay nasakit sa puso, stroke, emphysema, COPD, at iba pa. Maaari ding palalain ng sigarilyo ang mga sakit gaya ng diabetes at altapresyon.

8. Paninilaw ng ngipin at mabahong hininga

Ang kemikal na tar mula sa usok ng sigarilyo ay maaring kumapit sa mga ngipin at magdulot ng pangungulay dito. Mangingitim din ang mga gilagid at mga labi dahil pa rin sa usok na hinihithit. Bukod pa rito, kumakapit din ang amoy ng mabahong usok bibig kung kaya’t bumabaho din ang hininga.

9. Kasamaan sa kalusugan ng pinagbubuntis

Masama ang epekto ng paninigarilyo lalo na sa mga nagbubuntis. Naapektohan kasi nito ang bata sa sinapupunan at maaring magdulot ng mga karamdaman sa kapanganakan o congenital disease.

10. Kasamaan sa kalusugan ng mga tao sa paligid

Ang usok na lumalabas sa dulot ng sigarilyo o sidestream smoke ay makasasama sa sinumang makalalanghap nito. Ang mga pamilya, mga kaibgan, kasamahan sa bahay at iba pang taong nakakasalamuha ay maaaring magkasakit dahil dito.

Mga hakbang para hindi agad mapagod ang mata

Ang mga mata ay palagi nating ginagamit sa lahat ng oras na tayo ay gising. Gamit natin ito sa lahat ng kilos na ating ginagawa, kahit gaano pa ito ka-simple o ka-komplikado.

Ngunit dapat alalahanin na ang mga mata ay napapagod din. Kung mangyari iyon, maaaring mamula at magluha ang mga mata, at makaramdam din ng pananakit sa mga kalamnan sa paligid ng mata.

Upang maiwasang mapagod ang mga mata at makaranas ng eyetrain, maaaring sundin ang mga sumusunod na hakbang.

1. Maglaan ng katamtamang ilaw sa paligid

Laging ilagay sa katamtaman lamang ang lakas ng ilaw sa paligid. Ito’y sapagkat maaaring masilaw ang mga mata kung malakas masyado ang ilaw, at mabilis naman na mapagod ang mga mata kung madilim.

2. Gumamit ng salamin kung malabo ang mata

Huwag pipiliting magbasa o gamitin ang mga mata kung malabo na ang paningin. Lalo lamang mahihirapan ang mga mata at maaaring mas lumala pa ang kondisyon kung ito ay ipipilit. Mabuting gumamit ng salamin na nararapat sa sukat o grado ng mata.

3. Pahingahan ang mata

Hindi masamang pahingahan nang ilang minuto o isang oras ang mga mata kung nababad na ito sa pagbabasa o pagtatrabaho sa harap ng kompyuter sa loob ng mahabang oras. Maaaring maglakadlakad lang muna sa labas, kumain o gumawa ng ibang gawain na hindi kakailanganin nang husto ang pagtatrabaho ng mata.

4. Laging kumurap

Ang pagkurap ay ang natural na paraan ng mata para maiwasan ang panunuyo nito. Gawin ito maya’t maya¬† at huwag na huwag pipigilin.

5. Gumamit ng eye drops

Patakan ang mata ng eye drops o eye lubricant na mabibiling over-the-counter sa mga pamilihan. Makatutulong ito na maiwasan ang iritasyon pagkapagod na dulot ng matagal na paggamit ng mga mata.

6. Huwag direktang itapat ang mga babasahin sa ilaw

Kung magbabasa ng diaryo, libro, o anumang babasahin, huwag itong itatapat nang direkta sa ilaw. Mas madaling mapapagod ang mga mata sa ganitong paraan ng pagbabasa.

7. Kung nakakaramdam na ng pagkapagod sa mata, ilubog ang mata sa malamig na tubig

Pinaniniwalaan ng ilan na ang panandaliang paglubog ng pagod na mata sa malamig na tubig, o kaya naman ang pagpunas ng basang bimpo sa mukha ay makatutulong para maibsan ang eyestrain na nararanasan.

8. Umiwas sa mga mausok na lugar

Ang mga usok mula sa mga tambutso ng sasakyan at mga sigarilyo na hinihithit ng ibang tao ay makadaragdag ng iritasyon sa mga mata at mapapabilis ang pagkapagod na mararanasan. Umiwas sa mga lugar na mausok lalo na kung gagamitin nang husto ang mga mata.