Balitang Kalusugan: Paglilimita sa paggamit ng asukal sa pagkain, inirekomenda ng WHO

Nanawagan ang World Health Organization sa lahat ng mga bansa, partikular sa mga kabataan at mga nasa hustong edad, na magbawas sa paggamit ng asukal sa mga kinakain. Dapat daw ay limitahan na at hindi lalampas sa 10 porsyento ng calories na tatanggapin ng katawas bawat araw.

sugar_2675994b

Ayon sa pahayag ni Francesco Branca, ang direktor ng WHO Department of nutrition for health and development, makabubuti raw na ibaba ang konsumo ng asukal sa halos 25 na gramo, o 6 hanggang 12 na kutsarita bawat araw. Sinasabi ring ang kabawasang ito raw ay magdudulot ng karagdagang benepisyong pangkalusugan at makatutulong pa na pababain ang panganib ng sobrang timbang o obesity, diabetes, at pagkabulok ng ngipin.

Hindi naman daw kasama sa regularisasyong ito ang mga asukal na natural na nakukuha sa mga gatas, prutas at gulay, at tanging para lamang sa mga inumin at pagkaing dinaragdagan ng asukal.

Ang rekomendasyong ito ay mula sa mga ebidensyang nakalap ng kanilang mga pag-aaral na ang mga indibidwal na gumagamit lamang ng kakaunting asukal sa mga kinakain ay nasa hustong timbang. Ang mga kabataan naman na mahihilig sa inuming matatamis ay karamihang sobra sa timbang (obese), habang ang mga kabataang kakaunti lamang ang asukal na kinokonsumo ay nasa tamang timbang din.

Kaugnay ng rekomendasyong ito, naglabas din ng pahayag ang ilang mga eksperto na ang mga taong sobra-sobra ang asukal na tinatanggap sa katawan bawat araw ay mas nanganganib sa pagkakaroon ng mga sakit na konektado sa pagiging obese, gaya ng sakit sa puso, diabetes, at kanser.

Sa huli, sinabi ng WHO na ang tagumpay ng kampanyang ito nasa kamay pa rin ng mga namamalakad sa bawat bansa.

 

 

Balitang Kalusugan: WHO, binalaan ang mga kabataan sa pakikinig nang malakas gamit ang headphones

Nagbabala ang World Health Organization sa mga tao, lalo na sa mga kabataan, na gumagamit ng headphones at nakikinig ng malakas na tugtugin. Ayon sa organisasyon, ang tuloy-tuloy na pakikinig ng malakas na tugtugin gamit ang headphones ang isa sa mga pangunahing sanhi pagkabingi. Dagdag pa nila, tinatayang higit 1 bilyong kabataan ang nanganganib na mawalan ng pandinig dahil dito.

Headphones_1

Binigyang diin din ng WHO na sa oras na mawala ang abilidad na makadinig, hindi na ito maibabalik pa, kaya’t habang maaga pa, mabuting iwasan na ang panganib na ito.

Kaugnay ng mga datos na ihinayag ng WHO, inirekomenda nila na para mabawasan ang panganib na dulot ng pakikinig nang malakas sa headphones, makabubuting limitahan na lamang ang pakikinig sa isang oras bawat araw. Dapat tandaan na ang tuloy-tuloy na pagkakarinig ng anumang ingay na umaabot sa 85 decibels ang lakas sa loob ng 8 oras ay maaaring makabingi.

Sinasabing aabot sa 360 milyong katao, o 5% ng buong populasyon ng mundo, ang nakakaranas ng pagkabingi. At ang disabilidad na ito ay maaring dahil sa mga karamdaman, kondisyong genetiko, katandaan, at ingay sa kapaligiran. Ngunit sinasabi rin ng WHO na higit sa kalahati ng dahilan ng pagkakabingi ay maaari namang maiwasan.

Balitang Kalusugan: Regular na pag-inom ng kape, makabubuti sa puso

Pagpapabuti ng daloy ng dugo, at pagpapababa ng posibilidad ng pagbabara sa mga ugat, iyan ang sinasabing mabuting maidudulot ng pag-inom ng kape araw-araw. Ito ay ayon sa bagong pag-aaral na isinagawa ng mga batang siyentipiko sa bansang Korea.

kape

Ayon sa kanila, ang mga taong umiinom ng 3 hanggang 5 tasa ng kape bawat araw ay may mas mababang posibilidad ng pagkakaroon ng baradong coronary artery dulot ng namuong calcium sa loob ng mga ito. Ang coronary arteries ang siyang nagsusuplay ng dugo sa puso, kaya’t ang pagbabara nito ay tiyak na konektado sa pagkakaroon ng mga karamdaman sa puso.

Ang pag-aaaral na ito ay taliwas sa paniniwala noon na ang pagdaragdag ng caffeine sa katawan ay maaaring maka-kontribyut sa pagkakaroon ng sakit sa puso.

Ang pag-aaral ay isinagawa sa Kangbuk Samsung Hospital sa Seoul, South Korea  sa pamumuno ni Dr. Eliseo Guallar kung saan kumalap sila ng impormasyon sa 25,000 na katao na ang edad ay naglalaro sa 41 taong gulang.

Binantayan ang lebel ng calcium sa mga ugat ng mga rumesponde at napag-alaman na ang mga taong umiinom ng 3 hanggang 5 tasa ng kape bawat araw ay mas mababa ng 40 porsyento sa lebel ng calcium kung ikukumpara sa mga taong hindi uminom ng kape.

Bukod sa pag-aaral na ito, mayroon nang mga naunang ulat at pag-aaral na nagsasabi rin na may benepisyong maaaring makuha sa regular na pag-inom ng kape, ngunit sinasabing ang pag-aaral na isinagawa ni Dr. Guallar at mga kasama niya ang pinakamalaking pag-aaral sa relasyon ng kape at kalusugan ng puso.

Balitang Kalusugan: Hi-Tech na Contact Lens, may kakayahang mag-Zoom

Isang makabagong contact lens na may kakayanang mag-zoom sa pamamagitan ng pagkindat lang ang ang kasalukuyang pinag-aaralan sa Estados Unidos. Ito raw ay makatutulong na malaki sa mga taong nakararanas ng malubhang kondisyon ng panlalabo ng paningin lalong-lalo na yung dulot ng katandaan.

Ayon sa ulat, ang lente ay may sukat na 1.55 milimetro na kapal na may manipis na teleskopyo sa gitna na makatutulong palapitin o palayuin ang paningin sa pamamagitan ng pagkindat lang at kaya nitong palapitin ng 2.8 na beses ang normal na paningin. Ang hi-tech na lente ay yari sa plastic, salaming aluminum, at maninipis na polarizing film na pinagkabit-kabit at binuo.

Humigit kumulang 285 milyong katao na nakararanas ng panlalabo ng paningin sa buong mundo, lalo na ang mga matatanda na nakararanas ng age-related macular degeneration (AMD)—isang kondisyon ng panlalabo ng paningin sa mga matatanda na maaring humantong sa pagkabulag— ang sinasabing matutulungan ng pag-abanteng teknolohikal na ito.

Ang inobasyong ito ay unang inilabas noong taong 2013 ni Eric Tremblay sa isang pagpupulong sa American Association for the Advancement of Science (AAAS) sa California, Estados Unidos. Si Eric Tremblay ay isang espesyalista sa optics na nagmula sa Ecole Polytechnique Federale de Lausanne sa bansang Switzerland.

 

Balitang Kalusugan: Nars na nagtrabaho sa Saudi, positibo sa MERS-COV

Inanunsyo ng Department of Health ngayong umaga ng Pebrero 11 na positibo sa sakit na Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus (MERS-CoV) ang isang Pilipinong nars na nagmula sa Saudi Arabia.

Ayon sa ulat, isang babaeng nars na may edad na 32 taong gulang ang dumating sa Pilipinas noong Pebrero 1, at na-confine sa Research Institute for Tropical Medicine (RITM) sa Alabang noong Martes, Pebrero 10.

May isang pasyenteng na-admit sa Research Institute for Tropical Medicine (RITM). Isang 32 year old nurse na galing Saudi Arabia ang nakaramdam ng lagnat, pananakit ng katawan, ubo at hirap ng paghinga – mga sintomas na tugma sa isang pasyenteng may MERS-CoV,” sabi ng Tagapagsalita ng DOH na si Lyndon Lee Suy.

Agad na sinuri ang pasyente ng tatlong beses kung positibo sa nasabing sakit noong Martes sa RITM. At lahat ng tatlong pagsusuring ginawa sa payente at nag-positibo.

Ang pasyente ay agad naman ding dinala sa negative pressure room ng RITM upang mas matutukan at mabantayan ng mga doktor.

Matatandaan na ang MERS-COV ay isang sakit sa kahalintulad ng trangkaso na naging epidemia at kumitil sa buhay ng marami sa mga bansang nasa Middle-East, partikular sa Saudi Arabia.

Ang sakit na ito ay patuloy pa ring ikinababahala ng World Health Organization sapagkat ito ay patuloy pa rin na kumakalat. Magpasahanggang ngayon, wala pa ring lunas o bakuna na makapagpapagalin sa sakit na ito.

 

Bakuna laban sa Ebola Virus, natuklasan na nga ba?

KALUSUGAN.PH – Ang patuloy na pagkalat ng sakit na dulot ng Ebola Virus sa mga bansa sa West Africa ay nananatiling problema ng lahat ng mga alagad ng medisina sa buong mundo. Kung kaya’t patuloy din ang mga pag-aaral sa ukol dito, lalo na sa mga gamot at bakuna na makakatulong makapagpababa sa bilang ng mga kaso. Nito lamang nakalipas na linggo, isang bakuna na nasa experemental stage pa lamang ang nagpakita ng mga positibong resulta laban sa Ebola Virus. Ayon sa pinagsanib na pag-aaaral ng National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) at GlaxoSmithKline (GSK) na naipalabas sa New England Journal of Medicine, ang kanilang eksperementong gamot laban sa ebola ay mahusay na tinanggap ng katawan at nakapagbigay ng positibong reaksyon sa immune system ng 20 na tao na tumanggap sa nasabing gamot.

Ayon sa pahayag ng mga taga NIAD, ang sinasabing eksperimentong gamot ay magkasamang pinag-aaralan ng mga dalubhasa at siyentipiko mula sa NIAID Vaccine Research Center (VRC) at sa Okairos, isang biotechnology facility na pag-aari ng GSK. Ang bakuna raw ay naglalaman ng genetic material ng Ebola virus na nagmula pa sa mga bansang Sudan at Zaire. Sinasabi din nilang ligtas ang kanilang binubuong bakuna at walang buhay na Ebola Virus kung kaya’t hindi ito makakapagdulot ng anumang sakit.

Ang bakuna ay binigay sa 20 na malulusog na tao na nagboluntaryo para sa pag-aaral. Ang unang sampu ay binigyan ng mababang dosage, habang ang iba pa ay binigyan naman ng mataas na dosage. Ang bakuna ay itinurok at pinalipas ang 4 na linggo. Makalipas ang nasabing panahon, nakitaan ng positibong resulta ang lahat ng 20 na nakatanggap ng bakuna. Sinuri ang dugo ng lahat ng pinag-aaralan, at nakitang positibi sa pagkakaroon ng anti-Ebola antibodies. Higit na mataas ang bilang ng mga antibodies sa mga nakatanggap ng mas mataas na dosage.

Bukod pa rito, positibong nakitaan ng CD8 T cells ang dugo ng 2 sa tumanggap ng mababang dosage, habang 7 naman sa mga nakatanggap ng mataas na dosage. Ang CD8 T cells ang mahalagang panlaban ng katawan sa mga umaatakeng Ebola Virus.

Maliban sa kaso ng lagnat sa dalawang nabigyan ng mataas na dosage na hindi rin naman nagtagal, wala nang naiulat na masamang epekto ang gamot na binigay sa 20 na tao na nagboluntaryo.

Ebola virus, ikinababahala ng Department of Health

KALUSUGAN.PH – Patuloy ang paglaganap ng Ebola virus sa Africa at may mga naitala nang kaso sa Estados Unidos at Espanya. Dahil maraming Pinoy na nasa mga bansang may outbreak ng Ebola, ito’y ikinababahala ng mga opisyal Department of Health. Gayunpaman, may mga hakbang na ginagawa ang goberyno para mapaghandaan ang posibleng pagdating ng virus na ito sa ating bansa.

Isa na dito ang inspeksyon sa mga turista, balikbayan, at iba pang manlalakbay sa mga paliparan sa bansa. Ayon kay Secretary Enrique Ona, ang mga thermal scanners na nakalagay sa mga arrivals area ay maaaring makita ang pagkakaron ng lagnat ng mga pasahero – isang sintomas ng Ebola. Dahil narin dito ay may ilang mga OFW na minonitor noong nakaraang buwan subalit paglambas ng 21-araw na ‘incubation period’ ay natiyak na wala naman silang Ebola virus.

Nanawagan din ang mga awtoridad sa mga Pinoy na nasa West Africa (mga bansang Guinea, Liberia, and Sierra Leone) na magsiuwi na muna para hindi sila mahawa ng Ebola. Ang mga seaman naman ay pinayuhang huwag nang umalis ng kanilang barko kung sakaling dumaong ang mga ito sa mga pier ng mga bansang apektado ng Ebola virus.

Subalit ang mga hakbang na ito ay hindi garantisadong makakpapigil sa pagdating ng Ebola dahil maaaring hindi magpakita ng sintomas ang isang tao sa airport dahil bagong hawa pa lamang siya ng virus. Kung kaya’t inihahanda narin ng DOH ay mga ‘isolation room’ sa iba’t ibang bahagi ng bansa kung sakaling ang Ebola ay macerating sa ating bansa.

Mga kaso ng Ebola, naitala sa Estados Unidos at Espanya

KALUSUGAN.PH – Patuloy ang paglaganap ng Ebola virus sa iba’t ibang bansa, ayon sa iba’t ibang ulat. Gayunpaman, ang mga awtoridad, gaya ni Barack Obama, presidente ng Estados Unidos, ay patuloy na nanawagan na huwag mabahala dahil sa virus na ito.

Sa Texas, Estados Unidos, isang lalaki ang nasa intensive care unit matapos ma-diagnose ng Ebola virus. Napag-alaman na ang lalaki ay galing sa Liberia, isang bansa sa Africa na marami nang naitalang kaso ng Ebola. Napag-alaman din na ang naturang lalaki ay umalalay sa isang babaeng may sakit ng Ebola, na malamang ay siyang dahilan kung bakit siya nahawa ng virus na ito.

Sa Espanya naman, ayon sa CNN, isang nars ay nakompirmang may Ebola virus, matapos itong mag-asikaso ng isang mag-asawang Espanyol na misyonaryo na nahawahan ng virus sa Africa at namatay pagbalik nila sa Espanya. Hinihinala ng mga awtoridad na ang kasong ito ang kauna-unahang pagkakataon na ang virus ay nakahawa sa labas ng kontinenteng ng Africa.

Bagamat wala pang kaso ng Ebola na naitatala sa Asya o sa Pilipinas, dahil napakabilis lamang na magbyahe sa iba’t ibang bahagi ng mundo sa pamamagitan ng mga eroplano at dahil may libo-libong Pilipino na nagtatrabaho sa mga bansang apektado ng virus, ito’y isang bahagi na ikinababahala ng mga awtoridad sa Pilipinas.

Mga kaalaman tungkol sa Ebola virus o sakit na Ebola

Balitang-balita ngayon ang paglaganap ng Ebola virus sa ilang mga bansa sa kanlurang Africa. Ang Ebola virus ay isang virus na nagdudulot ng Ebola Hemorrhagic Fever (EHF), isang kondisyon na nagdudulot ng mutinying pagdudugo ng iba’t ibang bahagi ng katawan, at maaring mauwi sa pagkamatay. Bagamat matagal nang natuklasan ang virus na ito, ikinababahala ng World Health Organisation ang paglaganap nito ngayon 2014 sa dumadaming bilang ng tao at bansa.

Saan at kailan unang natuklasan ang Ebola virus?

Ang Ebola virus ay unang natuklasang sa bansang Congo noong 1976, malapit sa ilog Ebola (kaya ito tinawag na Ebola). Simula noon, pasulpot-sulpot ang mga outbreak ng Ebola virus.

Paano nahahawa ng Ebola?

Ang Ebola virus ay nahahawa sa pagkakadikit ng balat o pagkakalunok sa dugo o iba pang likido ng taong nagtataglay ng virus o kasalukuyang may sakit na Ebola. Kinakailangan ng ‘close contact’ o pagiging malapit sa isang taong may sakit na Ebola para mahawa, hindi gaya ng Avian Infuenza (bird flu) na maaaring mahawa sa pagkakalanghap ng hangin na may taglay na virus. Dahil sa paraan na pagkakahawa ng ebola, ang mga nag-aalalaga at nagbabantay sa mga may sakit na ito, gaya ng mga kapamilya nila, at mga nagtatrabaho sa ospital gaya ng mga doctor at nurse ay siyang may ‘risk’ na mahawa nito kung may outbreak. Subalit kailangan ding maging maingat ang lahat.

Ano-anong mga bansa ang may kompirmadong kaso ng Ebola?

Sa kasalukuyan (September 2014), ang mga sumusunod na bansa ay may mga kompirmadong kaso ng Ebola:

  • Guinea
  • Liberia
  • Sierra Leone
  • Nigeria
  • Senegal

Mga kaalaman tungkol sa Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)

Saan nagmula ang Middle East coronavirus o MERS?

Gaya ng SARS at bird flu noon, may panibagong virus na kumakalat sa mundo ngayon at may potensyal na lumaganap at maging sanhi ng pagkamatay. Ang virus na ito ay ang Middle East coronavirus o MERS, na pinaghihinalaang nagmula sa Gitang Silangan (Middle East) at ngayo’y may mga ilang kaso narin na naiulat sa ibang mga bansa gaya ng Italy, France, at England. Pinakamarami parin ang mga kasong mula sa bansang Saudi Arabia, na may higit sa kalhati ng mga kaso. Bagamat wala pa sa 100 ang lahat ng kaso ng MERS sa buong mundo, ang mga eksperto sa kalusugang pandaigdig na naaalarma sapagkat higit pa sa kalhati ng mga nakakakuha ng sakit na ito ay namamatay, at wala pang natutuklasang lunas dito.

Paano nahahawa ng Middle East coronavirus o MERS?

Ayon sa WHO, lahat ng kaso ng MERS-CoV ay naganap sa isang ospital o klinika, o di kaya dahil sa mga kapamilya o iba pang malapit na tao. Wala pang napag-alamang kaso na nakakuha ng sakit na ito ng wala sa ganitong konteksto. Subalit, hindi na natitiyak ang paraan ng pagkakahawa o mode of transmission.

Anong dapat gawin upang maka-iwas sa Middle East coronavirus o MERS?

Sa ngayon, wala pa namang mahalagang aksyon na dapat gawin ngunit dapat maging alerto sa mga panawagan ng inyong gobyerno patungkol sa virus na ito. Kung ikaw ay nagtatrabaho sa ospital, o kailangang magpunta sa opsital sa isang lugar kung saan may mga kompirmadong kaso ng Middle East coronavirus, sundin ang mga panukala ng mga ospital na ito, gaya ng pagsusuot ng mask, pag-iwas sa pagpunta sa ospital kung hindi naman kailangan, at iba pa.

Paano ko malalaman na ako ay may Middle East coronavirus?

Ang mga sintomas ng sakit na ito ay parang pulmonya at trangkaso: may ubo, sipon, lagnat, at maaari ring magkaron ng sakit ng tiyan, sakit ng ulo, pagtatae. Ang mga sintomas na ito ay maaaring sanhi ng napakaraming sakit at dahil dito, hindi mo basta basta malalaman na may ganito ka. Sa ngayon, napakaliit ng probabilidad. Subalit kung ikaw ay nagbyahe sa Middle East o alin man sa mga bansang may kompirmadong kaso, magpatingin kaagad sa doktor upang masuri ang iyong kalalagayan.

Ano-anong bansa ang may kompirmadong kaso ng MERS–CoV?

Ayon sa WHO, ang mga sumusunod ay may kompirmadong kaso ng MERS subalit ay mayoridad ay nasa Saudi Arabia: Jordan, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates (UAE),France, Germany, Italy, Tunisia at United Kingdom (England).

Dapat ko bang ikansela o ipagpaliban ang plano kong magpunta sa Middle East?

Hindi naman. Dahil nga konting kaso pa lamang ang naiulat at mukhang hindi naman mabilis kumalat ang virus (limitado lamang sa mga kalapit na tao o sa ilang mga ospital) ay walang rekomendasyon na baguhin ang mga plano. Muli, sa ngayon, ang ating rekomendasyon ay maging alerto lamang sa mga balita tungkol sa virus na ito.