Mga kaalaman tungkol sa Osteoporosis

OsteoporosisAng osteoporosis ay isang karaniwang kondisyon kung saan numinipis at rumurupok ang buto na maaring maging sanhi ng 'di inaasahang fracture o pagkabali ng buto. Ang sakit na ito'y tinututring na traydor sapagkat hindi madaling makitaan ng senyales ang pagkakaroon nito. Wala ring pinipiling edad o kasarian ang kondsisyong ito sapagkat ang lahat ay maari nitong dapuan. Ang pagnipis at pagrupok ng mga buto, na may kaakibat na pananakit at posibilidad ng pagkapilay, ay progresibo na nangyayari sa loob ng maraming taon. Sa Pilipinas, tinatayang 26% ng kababaihan at 11.4% ng kalalakihan na nasa edad 60 pataas ay nakararanans ng Osteoporosis.  Gayunpaman, ito'y tinuturing ng karamihan na normal lamang na kaganapan sa pagtanda at hindi dapat ikabahala.

Ano ang sanhi ng Osteoporosis?

Walang nakatitiyak kung ano ang tunay na sanhi ng pagrupok ng buto. Ang tanging alam lamang ng mga eksperto ay kung ano ang proseso sa likod ng osteoporosis. Sa buong buhay ng tao, mayroong prosesong tinatawag na "remodeling", o ang regular na pagpapalit ng mga bone tissue. Ang pagpapalit na ito ay pinaka aktibo kabataan at nagsisimulang bumabagal naman pagsapit sa edad na 40. Ang mabagal na pagpapalit sa mga lumang bone tissue ang nakapagdudulot ng pagkasira ng ilang buto na kapag lumala ay tumutungo sa pagkakaroon ng osteoporosis.

Ano ang mga salik na nakakapagpataas ng posibilidad ng pagkakaroon ng osteoporosis?

Mas mataas ang posibilidad na magkaroon ng osteoporosis dahil sa mga sumusunod:
  • Namamana. Ang pagrupok ng buto ay maaaring mamana. Kung may kasaysayan ng malalang kaso ng osteoporisis sa pamilya, hindi malayong taglayin din ito nga mga anak.
  • Pagiging babae. Mas mataas ng apat na beses ang pagkakaroon ng osteoporosis sa mga kababaihan kaysa sa mga kalalakihan. Ngunit hindi ibig sabihin nito'y hindi na dinadapuan ng osteoporosis ang mga lalaki.
  • Edad. Ang panganib ng pagkakaroon ng osteoporosis ay tumataas kasabay ng pagtanda. Malaki ang posibilidad na magka-osteoporosis ang mga nasa edad 50 pataas.
  • Timbang at istraktura ng buto. Ang mga taong magagaan ang may mas malaking posibilidad ng pagkakaroon ng osteoporosis, gayundin ang mga taong may maliit na istraktura ng buto.
  • Kasaysayan ng fracture. Ang taong nakaranas ng fracture, o pagkabali ng buto, ay may mas mataas na tsansa na magkaoon ng osteoporosis.
  • Paninigarilyo. May ilang pag-aaral ang nagsasabing mas marupok ang buto ng mga taong naninigarilyo.
  • Mga Gamot. Ang pangmatagalang pag-inom ng ilang gamot, gaya ng antacids, steroids, anticonvulsants at thyroid drugs ay maaring makapagparupok ng buto.

Paano nakakaapekto sa pagkakaroon ng osteoporosis ang pagkakaranas ng menopause sa kababaihan?

Sa pag-sapit ng menopause, o ang pagtigil ng buwanang dalaw dahil sa katandaan, nagkakaroon ng malaking pagbaba sa lebel ng estrogen sa katawan ng babae. Ang pagbabagong ito ay nakaaapekto ng malaki sa buto sapagkat mahalaga ang estrogen sa proseso ng remodeling o ang pagpapalit ng bagong bone tissues. Dahil dito, mas napapabilis ang pagkakaroon ng osteoporosis. Ito ang dahilan kung bakit mas mataas ng apat na beses ang pagrupok ng mga buto sa mga kababaihan kaysa sa mga kalalakihan.