Mga kaalaman tungkol sa bato sa apdo o gallstones

Ang sakit na bato sa apdo o gallstones ay ang kondisyon ng pamumuo o paninigas ng mga likidong pantunaw ng mga kinain na naiipon o bumabara sa apdo o gall bladder. Ang apdo o gall bladder ay ang maliit na organ na hugis peras na makikita sa kanang bahagi ng tiyan sa ilalim ng atay. Ito ang nagsisilbing imbakan ng bile juice, isang likidong tumutulong sa pagtunaw ng pagkain, na nagmumula naman sa atay. Ang bato sa apdo ay maaaring kasing liit ng mga butil ng buhangin o kaya ay kasing laki ng bola ng golf. Maaari ding mabuo ang higit sa isang bato sa loob ng apdo. Ang malalalang kaso ng pagbabara nito ay maaaring magdulot ng seryosong komplikasyon na mangangailangan ng pagtatanggal ng apdo, ngunit minsan, maaari ding walang kahit na anong sintomas ang maranasan sa pagkakaroon nito.

Ano ang sanhi ng pagkakaroon ng bato sa apdo o gallstones?

Walang malinaw na sagot sa tanong kung bakit nabubuo ang bato sa apdo, ngunit ang paliwanag ng ilang eksperto, ang pamumuo raw ng mga bato ay maaaring dahil sa mga sumusunod:
  • Sobrang cholesterol sa bile. Ang nilalabas na bile ng atay na napupunta sa apdo ay natural na mayroong kasamang cholesterol. Ngunit sa ilang pagkakataon, masyadong mataas ang lebel ng cholesterol. At dahil dito, nahihirapan ang bile na tunawin ang lahat ng cholesterol. Kaya naman, ang mga cholesterol na hindi natunaw ay namumuo at tumitigas bilang bato.
  • Sobrang bilirubin sa bile. Ang biliribin na isa ring kemikal na nilalabas ng atay ay maaari ding sanhi ng pagkakaroon ng bato sa apdo. Tumataas ang produksyon ng bilirubin sa pagkakaroon ng pagkasira ng atay o cirrhosis, at ilang mga impeksyon sa atay. Ang sobrang bilirubin ay nakapagpapataas din ng posibilidad ng pagkakaroon ng bato sa apdo.
  • Hindi makalabas ang bile mula sa apdo. Kung sakaling hindi makalabas ng maayos ang bile mula sa apdo, may posibilidad din na mamuo ito at maging bato sa apdo.

Sino ang maaaring magkaroon ng bato sa apdo?

May ilang salik na nakapagpapataas sa posibilidad ng pagkakaroon ng bato sa apdo, gaya ng kasarian, edad, lahing pinagmulan, at mga kondisyon na nararanasan sa katawan. Ang ilan dito ay ang sumusunod:
  • Pagiging babae
  • Edad na 60 pataas
  • Lahing Indian-American, o Mexican-American
  • Sobra ang timbang o obese
  • Pagiging buntis
  • Pagkain ng mga matataba at ma-cholesterol
  • Kakulangan ng fiber sa pagkain
  • Kasaysayan ng pagkakaroon ng bato sa apdo sa pamilya
  • Pagkakaroon ng sakit na diabetes
  • Mabilis na pagbawas ng timbang
  • Pag-inom ng mga gamot na pampapayat

Ano ang mga komplikasyon ng bato sa apdo?

Ang pagkakaroon ng bato sa apdo, lalo na kung mapapabayaan, ay maaaring magdulot ng pamamaga ng apdo na magdudulot naman ng matinging pananakit sa sikmura. Ito rin ay maaaring magdulot ng pababara sa daluyan ng bile at pancreatic juice na maaari naman magdulot ng mga impeksyon sa mga nasabing bahagi ng katawan. Bukod pa rito, posible rin na humantong sa pagkakaroon ng kanser sa apdo kung sakaling hindi maalis ang bumabarang bato dito.