Kaalaman tungkol sa Galis sa Balat o Scabies

scabies1Ang paggagalis sa balat, o scabies, ay isang sakit na dulot ng impestasyon ng maliliit na kuto sa balat.  Ito ay nagdudulot ng matinding pangangati sa balat, at pagsusugat dahil sa sobrang pagkamot. Mabilis itong makahawa kung madidikit ang apektadong balat sa ibang balat (skin to skin contact) ngunit madali din namang magagamot kung mapapatay ang mga kutong naninirahan sa balat.      

Ano ang sanhi ng galis sa balat?

Ang paggagalis ay dulot ng kuto na Sarcoptes scabiei var hominis. Ang mga kutong ito ay maliliit lamang at nakikita lamang sa ilalim ng microscope. Nakukuha ang mga ito mula sa pagkakadikit ng balat sa apektadong balat ng kung sinuman, o kaya ay ang pagtulog sa kaparehong kama na tinulugan ng apektadong tao. Maaari din ngunit hindi kasi bilis makahawa ang paggamit ng iisang tuwalya o kaparehong damit ng taong apektado ng galis sa balat.

Gaano kalaganap ang pagkakaranas ng galis sa balat?

Ang pagkakaroon ng galis sa balat ay pangkaraniwang kondisyon na nakaaapekto sa maraming tao sa buong mundo. At wala rin itong pinipiling edad na maaapektohan.

Anong bahagi ng katawan ang madalas maapektohan ng galis?

Ang pananalasa ng mga maliliit na kuto ay madalas sa mga bahaging tulad ng dibdib, tiyan, braso, kamay, puwet. maselang bahagi ng katawan ng babae at lalaki, binti, at paa.

Ano ang salik na nakapagpapataas ng panganib ng pagkakahawa ng sakit na galis?

Ang anumang gawain na mangangailangan ng pagdikit ng mga balat gaya ng pakikipagtalik o kaya ay pagyayakapan ang mga pangunahing paraan na nakapagpapataas ng panganib ng pagkakahawa sa sakit. Ang mga maliliit na kuto ay hindi nakakatalon o lumilipad, bagkus nakalilipat lang sa balat ng iba kung magdidikit ang mga balat. Mababa lamang ang posibilidad ng pagkakahawa nito sa mga eskwelahan at palaruan.

Maaari bang makuha ang galis mula sa mga aso at pusa?

Ang mga maliliit na kuto na nakaaapekto sa mga alagang hayop ay iba sa mga kuto na nagdudulot ng galis sa mga tao. Ang mga pulgas ng alagang hayop ay maaring magdulot lamang ng pangangati ngunit hindi ito makapagpaparami at magtatagal, 'di tulad ng mga kuto ng tao na kayang magparami at magdulot ng paggagalis sa balat kung hindi magagamot.

 Ano ang mga posibleng komplikasyon ng galis sa balat?

Ang matinding paggagalis ay nagdudulot ng matinding pangangati. Ang pangangating ito ay madalas kinakamot hanggang sa pagkaroon ng mga sugat sa balat. Kung magkakaroon ng mga sugat, posible itong maimpeksyon ng mga bacteria gaya ng Staphylococcus aureus na nagdudulot ng maraming kondisyon sa balat gaya ng tagihawat, pigsa, at iba pa.