Mga kaalaman tungkol sa filariasis o elephantiasis

filariasisFilariasis ang sakit na tumutukoy sa impeksyon sa dugo at kulani ng ilang uri ng parasitikong bulate na maaaring magdulot ng matinding pamamaga ng hita, braso, at ari. Ang mga parasitikong bulate ay nakukuha mula sa kagat ng lamok na apektado ng sakit. May ilang uri ng sakit na filariasis ang maaaring makaapekto sa tao, depende ito sa uri ng bulate na nagdudulot ng sakit at sa mga sintomas na mararanasan, ngunit sa artikulong ito, ang Lymphatic Filariasis ang ating tatalakayin. Ang Lymphatic Filariasis, kilala rin sa tawag na elephantiasis, ay isa sa mga pinakakaraniwang uri ng filariasis na maaaring maranasan ng mga bansang nasa rehiyong tropiko. Kilala ang sakit na ito sa pagdudulot ng matinding pamamanas o sobrang paglaki ng mga braso, hita o kaya naman ay bayag sa mga kalalakihan, kaya nga elephantiasis sapagkat mala-elepante ang sukat ng lumaking bahagi ng katawan.

Gaano kalaganap ang sakit na filariasis?

Ang sakit na ito ay nakakaapekto sa halos 120 milyon na tao sa buong mundo at pinakamataas sa mga bansang nasa rehiyong tropiko. Kabilang dito ang mga bansa sa Gitnang Africa, Timog Amerika, pati na sa Timog-Silangang Asya kung saan kabilang ang Pilipinas. Sa mga malalayong probinsya ng Pilipinas, umaabot sa 3 milyon ang mga taong nanganganib na magkasakit nito.

Ano ang sanhi ng filariasis?

May tatlong uri ng bulate na kilalang nakapagdudulot ng sakit na filariasis. Una at ang pinakakaraniwan ay ang Wuchereria bancrofti, ang ikalawa ay Brugia malayi ang ang huli ay ang Brugia timori. Ang pagkakasakit nito ay nagsisimula sa kagat ng lamok na apektado ng bulate. Naipapasa ang maliliit na bulate mula sa laway ng lamok patungo sa dugo ng tao. Sa oras na makapasok ito sa sitema ng tao, ang mga bulati ay tutungo sa lymph nodes o kulani at dito'y maninirahan. Kapag nabarahan ng mga bulate ang mga kulani, nagsisimula ang pamamanas ng ilang bahagi ng katawan gaya ng paa at binti, pati na ang braso, at maging ang bayag ng kalalakihan. Dapat tandaan na ang isang kagat ng lamok ay hindi sapat para makapagdulot ng sakit. Maari lamang magkasakit kung maraming beses nang nakagat ng apektadong lamok.

Sino ang mga nanganganib na maaaring magkasakit ng filariasis?

Ang may pinakamataas na panganib ng pagkakaroon ng sakit na ito ay ang mga taong naninirahan sa isang pamayanan na may napabalitaang kaso ng filariasis. Dahil ang sakit na ito ay naipapasa sa pamamagitan ng kagat ng lamok, hindi malayong umaaligid pa sa lugar ang lamok na nagdadala ng sakit. Ang mga lugar na ito ay kadalasang nasa liblib na lugar sa mga probinsya.

Ano ang maaaring maidulot ng pagkakasakit ng filariasis?

Dahil sa matinding paglaki ng ilang bahagi ng katawan, ang taong nakaranas ng filariasis ay kadalasang nagiging baldado at nahihirapan nang makakilos. Sila rin ay maaaring makaranas ng problemang emosyonal at psychological sapagkat kadalasan ay nahihirapan na silang makihalubilo sa lipunan dahil sa kanilang kondisyon.