Mga kaalaman tungkol sa Chronic Pulmonary Obstructive Disease o COPD

Ang Chronic Pulmonary Obstructive Disease o COPD ay ang tumutukoy sa mga sakit na nakaaapekto sa baga at sa daluyan ng paghinga na siyang nagdudulot ng pagbabara sa daluyan ng hangin at hirap sa paghinga. Ang dalawang kondisyon na karaniwang bumubuo sa sakit na ito ay ang emphysema at chronic bronchitis. Ang emphysema ay ang sakit na tumutukoy sa unti-unting pagkasira ng mga mga alveoli, ang mga mala-ubas na dulo ng mga maliliit na tubong (bronchioles) daluyan ng hangin sa baga. Ang chronic bronchitis naman ay ang sakit na tumutukoy sa pamamaga ng pang-ibabaw na patong ng mga tubong daluyan (bronchial tubes) ng hangin papunta at palabas ng baga. Ang pinsala sa baga na dulot ng sakit na COPD ay hindi na maibabalik sa dati, kung kaya makabubuting maagapan kaagad ang sakit bago pa ito makaapekto sa buong baga.

Gaano kalaganap ang sakit na COPD sa Pilipinas?

Lubos na nakababahala ang paglaganap ng sakit na COPD sa Pilipinas. Ayon sa pag-aaral ng mga eksperto sa Philippine College of Chest Physicians (PCCP), tinatayang aabot sa 20% ng populasyon ng bansa sa taong 2014 ang apektado ng sakit na COPD at patuloy pang dumadami. At hindi lahat ng kabilang sa populasyon na ito ay batid na sila ay mayroon nang COPD.

Ano ang sanhi ng sakit na COPD?

Ang pangunahing dahilan ng pagkakaroon ng sakit na COPD ay ang paninigarilyo ng mahabang panahon. Ang usok na nagmumula sa sigarilyo na direktang pumapasok sa baga ang siyang nagdudulot ng iritasyon sa mga tubong daluyan ng hangin, pati na ang mismong baga. Sinasabing 20% ng mga naninigarilyo ay maaaring magkaroon ng sakit na ito. Bukod sa paninigarilyo, ang mga taong nakalalanghap ng usok mula sa naninigarilyo (2nd hand smoke) ay maaari ding magkaroon ng sakit. Gayundin ang mga taong palagiang nakalalanghap ng polusyon sa hangin gaya ng usok mula sa mga sasakyan at mga pabreka.

Sino ang maaring magkasakit ng COPD?

Ang panganib ng pagkakaroon ng sakit na COPD ay pinakamataas sa mga taong dumadanas ng kondisyon o nakasanayan na ang mga sumusunod:
  • Naninigarilyo. Ang mga taong "chain smoker" ang may pinakamataas na posibilidad na magkaroon ng sakit na COPD. Apektado rin ang mga taong tumatanggap ng 2nd hand smoke na nagmumula sa mga taong naninigarilyo.
  • Pagkakaroon ng hika at naninigarilyo. Higit na mataas rin ang panganib ng pagkakaroon ng sakit na COPD sa mga taong may hika at naninigarilyo pa.
  • Malayang nakalalanghap mga kemikal at alikabok. Isa ring tinuturing na salik sa pagkakaroon ng COPD ay ang pagtatrabaho sa mga pagawaan o pabreka na mayroong mga kemikal at alikabok. Ang matagalang eksposyur sa mga ito ay nakadaragdag ng posibilidad ng pagkakasakit.
  • Edad. Ayon din sa mga estadistika, ang pagkakaroon ng sakit na COPD ay pinakamataas sa mga taong ang edad ay 35-40. Sinasabing dito nagsisimulang maranasan ang mga sintomas ng sakit.
  • Namamana. Maaari din daw maapektohan ang kalusugan ng taong may kondisyon na 1-antitrypsin deficiency. Ito ay isang pambihirang sakit na genetiko na namamana mula sa mga magulang.

Anu-ano ang maaaring komplikasyon ng sakit na COPD?

Ang mga taong dumadanas ng malalang kondisyon ng COPD ay di malayong makaranas ng mga komplikasyon na nakaaapekto rin sa baga at mga tubong daluyan ng hangin. Maaari silang magkaroon ng mga impeksyon sa baga at humantong sa pagkakaroon ng pulmonya, tuberculosis, at sunod-sunod na mga sipon at trangkaso. Maaari ding tumaas ang presyon ng dugo lalo na sa mga ugat na nagdadala ng dugo sa baga. Tumataas din ang posibilidad ng pagkakaroon ng mga sakit sa puso gayundin ang pagkakaroon ng kanser sa baga. Siyempre pa, ang mga taong mayroong sakit na ito ay maaari ding dumanas ng depresyon, lalo na kung hindi na niya nagagawa ang mga dating nakasanayan niyang gawin.