Mga kaalaman tungkol sa sakit sa bato o kidney disease

kidney

Ano ang sakit sa bato

Ang mga sakit sa bato (Ingles: kidney disease o kidney problem) ay mga karamdaman na nakaka-apekto sa bato (kidney) na siyang responsable sa pagsasala (filtration) ng iba’t ibang bagay na dumadaan sa katawan. Ang tubig at ang mga bagay na kailangan nang ilabas ng katawan na nasasala ng bato ay nakokolekta sa pantog at nilalabas ng ating katawan bilang ihi. Dahil sa mahalagang papel nito, anumang kondisyon na nakaaapekto sa bato ay maaaring ding makaapekto sa buong katawan. Gayun din naman, anumang kondisyon sa katawan, gaya ng diabetes, ay maaari ding makaapekto sa bato. Bagamat maraming uri ng sakit sa bato, isang kondisyon na tinatawag na ‘chronic kidney disease’ ang karaniwang tinutukoy kapag sinabing ‘sakit sa bato’. Ang ibig sabihin ng chronic kidney disease ay hindi na magampanan ng mga bato ang kanilang lapel na pagsasala ng mga dumi sa katawan. Dahil dito, maaaring tumaas ang antas ng mga dumi sa dugo at maging sanhi ng high blood, pagiging sakitin, at marami pang ibang komplikasyon. Kapag hindi na talaga kaya ng mga bato na gampanan ang kanilang lapel, dito papasok ang tinatawag na dialysis, kung saan makina ang gumagawa ng tungkulin ng mga kidney - o kaya naman kidney transplant o pag-aalis ng sirang kidney at paglalagay ng bagong kidney mula sa ibang tao sa pamamagitan ng isang operasyon.

Gaanong kalaganap ang sakit sa bato o kidney disease?

Ang chronic kidney disease ay pang-9 sa pinakakaraniwang na sanhi ng pagkamay sa Pilipinas, at ito’y nakaka-apekto sa 1 sa 10 sa mga nakakatandang Pilipino.

Ano ang sanhi ng sakit sa bato?

Diabetes at high blood ang dalawang pinakamadalas na sanhi ng pagkakaron ng sakit sa bago o chronic kidney disease. Ang mga ibang karamdaman sa katawan gaya ng lupus ay maaari ding maka-apekto sa bato.Bukod dito, may iba pang mas madalang na sanhi gaya ng mga kondisyon na namamana (genetic) gaya ng polycystic kidney diease, pagkasira ng bato dahil sa matagalang pag-inom ng mga steroids, at diprensya sa pagkakabuo ng mga bato noong nasa sinapupunan pa lamang ang pasyente.

Anong ibig-sabihin ng mga stages ng Chronic Kidney Disease?

May limang stage ng Chronic Kidney Disease, depending sa antas ng kakulangan ng bato na gumana bilang tagasala ng katawan. Kapag Stage I at Stage II Chronic Kidney Disease, nangangahulugan na hindi pa grabe ang problema at maaaring sa laboratoryo pa lamang makita na problema at wala pang sintomas na maramdaman. Kapag Stage III at Stage IV, mas apektado na ang mga bato. Kapag Stage V naman, ibig-sabihin ay halos hindi na talaga gumagana ang kidney at kinakailangan nang i-dialysis o palitan ang kidney sa pamamagitan ng kidney transplant.