Kalusugan.ph

Masakit at hindi lumalabas ang tamod sa ari

docgideon — Wed, 12 Jun 2013 22:24:33 +0000

Q: Doc may UTI po ako. Ang tanong ko lang po, nung nagjakol po ako tapos lalabasan na ako hindi po sya lumabas sa ari; napunta po yung tamod ko sa gilid sa taas po ng singit ko. at ramdam na ramdam ko yung pagpunta ng tamod ko dun at sobrang sakit. Ano po kaya ang dahilan bakit ganun nangyari sa tamod ko? At may iba pa ba akong sakit bakit ganun ung nangyari sakin?

A: Ang UTI ay isang impeksyon sa lagusan ng ihi. Sapagkat sa dulo ng lagusan ng ihi at lagusan ng tamod ay ang dalawang ito ay nagsasama sa tinatawag na ‘urethra’, posibleng maapektuhan ng UTI ay lagusan ng semilya at maging sanhi ng pagkirot kapag nilalabasan ng semilya. Ngunit ang hindi paglabas ng tamod sa ari ay isang kondisyon na dapat masuri ng isang urologist. Isang posibilidad ang tinatawag na ‘retrograde ejaculation’, kung saan ang tamod ay napupunta sa pantog, imbes na sa ari. Ito ay dulot ng pagkawala ng abilidad ng pwerta ng pantog na sumara, na siyang nangyayari sa normal na pagpapalabas ng semilya o ‘orgasm’.

Posible rin naman na mawala rin ng kusa ang problemang ito; baka dala lang ito ng impeksyon. Isang posibilidad ay ang pagiging side effect nito ng ilang gamot sa utak o sa high blood.

Kung ito ay maulit pa, dapat ipatingin na sa doktor upang maagapan.

Mga kaalaman tungkol sa Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)

docgideon — Thu, 06 Jun 2013 06:33:50 +0000

Saan nagmula ang Middle East coronavirus o MERS?

Gaya ng SARS at bird flu noon, may panibagong virus na kumakalat sa mundo ngayon at may potensyal na lumaganap at maging sanhi ng pagkamatay. Ang virus na ito ay ang Middle East coronavirus o MERS, na pinaghihinalaang nagmula sa Gitang Silangan (Middle East) at ngayo’y may mga ilang kaso narin na naiulat sa ibang mga bansa gaya ng Italy, France, at England. Pinakamarami parin ang mga kasong mula sa bansang Saudi Arabia, na may higit sa kalhati ng mga kaso. Bagamat wala pa sa 100 ang lahat ng kaso ng MERS sa buong mundo, ang mga eksperto sa kalusugang pandaigdig na naaalarma sapagkat higit pa sa kalhati ng mga nakakakuha ng sakit na ito ay namamatay, at wala pang natutuklasang lunas dito.

Paano nahahawa ng Middle East coronavirus o MERS?

Ayon sa WHO, lahat ng kaso ng MERS-CoV ay naganap sa isang ospital o klinika, o di kaya dahil sa mga kapamilya o iba pang malapit na tao. Wala pang napag-alamang kaso na nakakuha ng sakit na ito ng wala sa ganitong konteksto. Subalit, hindi na natitiyak ang paraan ng pagkakahawa o mode of transmission.

Anong dapat gawin upang maka-iwas sa Middle East coronavirus o MERS?

Sa ngayon, wala pa namang mahalagang aksyon na dapat gawin ngunit dapat maging alerto sa mga panawagan ng inyong gobyerno patungkol sa virus na ito. Kung ikaw ay nagtatrabaho sa ospital, o kailangang magpunta sa opsital sa isang lugar kung saan may mga kompirmadong kaso ng Middle East coronavirus, sundin ang mga panukala ng mga ospital na ito, gaya ng pagsusuot ng mask, pag-iwas sa pagpunta sa ospital kung hindi naman kailangan, at iba pa.

Paano ko malalaman na ako ay may Middle East coronavirus?

Ang mga sintomas ng sakit na ito ay parang pulmonya at trangkaso: may ubo, sipon, lagnat, at maaari ring magkaron ng sakit ng tiyan, sakit ng ulo, pagtatae. Ang mga sintomas na ito ay maaaring sanhi ng napakaraming sakit at dahil dito, hindi mo basta basta malalaman na may ganito ka. Sa ngayon, napakaliit ng probabilidad. Subalit kung ikaw ay nagbyahe sa Middle East o alin man sa mga bansang may kompirmadong kaso, magpatingin kaagad sa doktor upang masuri ang iyong kalalagayan.

Ano-anong bansa ang may kompirmadong kaso ng MERS–CoV?

Ayon sa WHO, ang mga sumusunod ay may kompirmadong kaso ng MERS subalit ay mayoridad ay nasa Saudi Arabia: Jordan, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates (UAE),France, Germany, Italy, Tunisia at United Kingdom (England).

Dapat ko bang ikansela o ipagpaliban ang plano kong magpunta sa Middle East?

Hindi naman. Dahil nga konting kaso pa lamang ang naiulat at mukhang hindi naman mabilis kumalat ang virus (limitado lamang sa mga kalapit na tao o sa ilang mga ospital) ay walang rekomendasyon na baguhin ang mga plano. Muli, sa ngayon, ang ating rekomendasyon ay maging alerto lamang sa mga balita tungkol sa virus na ito.

Ano ang gamot sa appendicitis?

docgideon — Fri, 24 May 2013 11:59:24 +0000

Q: ano po ba ang pwedeng igamot sa sakit na appendicitis? Nakakamatay po ba ito pag hindi naagapan?

A: Ang appendicitis ay pamamaga at/o impeksyon ng appendix, isang bahagi ng bituka. Ang mga sintomas ng appendicitis ay MASAKIT NA MASAKIT na pagkirot sa may bandang kanang tagiliran, at kung malala na, sa buong tiyan. Hindi lahat ng sakit sa tagiliran ay appendicitis kaya mahalagang matiyak ng doktor ang mga sintomas bago nating sabihin appendicitis talaga yan.

Walang epektibong gamot sa appendicitis, kung appendicitis talaga yan, kundi ang operasyon upang tanggalin ang appendix, o ang tinatawag na ‘appendectomy’. Ang dahilan kung bakit operasyon kaagad ay dahil mahirap maabot ng gamot ang apektadong bahagi, at maaaring kumalat ang impeksyon sa ibang bahagi ng bituka – isang malubhang komplikasyon. Bukod sa operasyon, ang pagtuturok ng malalakas ng antibiotics ay kailangan rin upang masiguradong walang mikrobyo na magdudulot ng impeksyon sa bituka.

Kaya hindi ikaw o sinumang kilala mo ay nakakaranas ng matinding pananakit ng kanang tagiliran, magpatingin na kaagad sa doktor upang maagapan ito.

Pagsusuka at pagbuntis: Mga karaniwang tanong

docgideon — Fri, 24 May 2013 11:51:57 +0000

Normal lang ba ang pagsusuka sa isang buntis?

Oo, sa maraming kaso, ang pagsusuka ay normal at karaniwan sa mga buntis, lalo na sa unang tatlong buwan. Ayon sa ibang pag-aaral, nasa kalhati ng mga buntis ay nakakaranas nito. And tulad ng iyong naikwento, sa umaga ito nangyayari, kaya nga ang tawag dito sa Ingles ay “morning sickness”. Kalimitan, ang pagsusuka ay hindi grabe, pasumpong-sumpong, at pwedeng masamahan ng hilo o sakit ng ulo. Tumatagal ito ng ilang oras. Bawat babae ay may sariling karanasan tungkol dito. Kalimitan, ang sintomas ay nawawala habang tumatagal ang pagbubuntis; madalas sa ika-4 na buwan ay ito’y wala na, subalit sa ibang kababaihan, ito’y nagpapatuloy hanggang sila’y manganak.

Kung grabe ang pagsusuka; kung mukhang matamlay ang babae at nagbabawas ng timbang, maaaring ito ay ang tinatawag na ‘hyperemesis gravidarum’, isang kondisyon kung saan suka ng suka ang buntis. Kung mukhang heto ang nararamdaman ng buntis, dapat syang magpatingin na sa doktor.

Maapektuhan ba ang baby ng pagsusuka habang buntis?

Hindi naman. Sa katunayan, ayon sa ilang pag-aaral, ang pagsusuka sa unang tatlong buwan ng pagbubuntis ay isang magandang senyales na maganda at normal ang takbo ng pagbubuntis. Ngunit kung matindi ang pagsusuka, maaaring maging mababa ang timbang ng baby. Kaya kung grabe ang pakiramdam mo sa pagbubuntis, magpatingin sa lalong madaling panahon.

Anong pwedeng gawin para mabawasan ang pagsusuka?

Ang mga sumusunod ay maaaring subukan, ngunit tandaan na dahil iba’t iba ang katawan ng babae, ang mga ito ay maaaring gumana sa ilan, at hindi umpeketo sa iba:

Uminom ng maraming tubig
Siguraduhing sapat ang pahinga at maayos ang pagtulog
Iwasan ang mga pagkain o amoy na nakakapagpasuka
Uminom ng salabat na gawa sa luya. May ilang pag-aaral na nagsasabing maaaring may magandang epekto ang luya sa pagsusuka.
Kumain ng regular, at huwag kumain ng maramihan sa isang kainan

Pwede bang uminom ng gamot sa pagsusuka ang buntis?

Hanggat maaari, maganadng iwasan ang pag-inom ng gamot lalo na’t normal nga lang ang pagsusuka sa unang bahagi ng pagbubuntis. Kung malala ang pagsusuka, magpatingin sa doktor at hayaang sya ang magreseta ng gamot.

Pamamanhid at pagsakit ng talampakan

docgideon — Thu, 23 May 2013 01:20:18 +0000

Q: Doc, ano bang uri ng sakit na laging sumasakit ang talampakan lalo na pag bagong gising at medyo namamanhid?

A: Ang pamamanhid at pagsakit ng talampakan (numbness ang pain in the big toe) ay mga sintomas na maraming posibleng sanhi. Isa sa pangkaraniwan ang ‘gout’. Ito ay kilala bilang “mataas ang uric acid” sapagkat totoo nga na ang puno’t dulo ng kondisyon na ito ay ang mataas na antas ng ‘uric acid’ sa dugo. Kilala ang gout na maging malala sa umaga pagkagising. Sa umpisa ang pakiramdam ay maaaring parang pamamanhid tapos habang lumalala ang kondisyong ito ay mas ramdam ang pagkirot at pananakit. Ito’y pinakakaraniwan din sa talampakan, ngunit maaari ring maramdaman sa ibang kasukasuan o joint. May kamag-anak ka ba na may gout or mataas ang uric acid? Kung oo, posibleng ito ay nakakasagabal sa’yo. Tingnan ang artikulo sa Kalusugan.PH tungkol sa uric acid para sa iba pang kaalaman.

Isa pang posibilidad ay ang tinatawag na ‘bunion’, kung saan may problema sa korte ng buto sa iyong talampakan. Mahilig ka bang magsuot ng mga sapatos na masikit sa dulo? Kung oo maaaring ito ang dahilan.

Kung ikaw ay may diabetes o mataas ang blood sugar, o kung may mga kamag-anak ka na may diabetes, isa ring posibilidad na dahil sa diabetes ang pamamanhid ng iyong talampakan. Tingnan ang artikulo sa Kalusugan.PH tungkol sa blood sugar para sa iba pang kaalaman.

May mga iba paring posibilidad gaya ng ‘peripheral artery disease’, ‘sciatica’, at iba pa; tanging ang doktor na aktwal na na-examine ka lamang ang makakapagbigay ng diagnosis. Alin man sa mga ito ay iyong karamdaman, magandang magpatingin ka sa doktor upang ma-examine ang iyong paa at magawan ka ng mga laboratory tests na magsusuri ng dugo mo kung mataas ba ang uric acid o blood sugar.

Mataas na Blood Sugar: Mga Kaalaman

docgideon — Thu, 23 May 2013 01:12:03 +0000

Ano ang blood sugar?

Ang blood sugar ay ang sukat ng dami ng glucose sa dugo. Ang glucose ang bumubuo sa mga asukal at ito ang nagbibigay enerhiya sa iba’t ibang bahagi ng katawan. Normal itong natatagpuan sa katawan, ngunit kung mataas ang antas nito sa dugo (hyperglycemia), ito ay maaaring makasira sa iba’t ibang bahagi ng katawan at magdulot sa diabetes at ang mga komplikasyon nito.

Anong laboratory test ang ginagamit upang malaman ang antas ng blood sugar sa katawan?

Isang bahagi ng ‘blood chemistry’ ang pagsusuri ng blood sugar, subalit mas malimit, lalo na kung gusto madetermina kung ang isang pasyente ay maaaring may diabetes, na sa umaga kinunan ng dugo ang pasyente, pagkatapos ng 12 na oras na hindi kumakain o umiinom ng kahit ano maliban sa tubig. Mahalagang masunod itong 12 na oras na hindi kumakain sapagkat kung ikaw ay kumain ng kahit ano, normal na tataas ang antas ng dugo at hindi magiging makatotohanan ang resulta.

Karaniwan, kinukunan ang pasyente ng 2-5 mL ng dugo sa harap ng siko. Ilang oras lamang ay maaari nang makakuha ng resulta nito.

Ano ang normal na resulta ng ‘fasting blood sugar’ sa katawan?

Kung ang pagsusuri ng dugo ay ginawa makalipas ang 12 na oras na hindi kumain ang pasyente, tinuturing na normal ang resulta na 3.9 hanggang 5.5 mmol/l (70.2 hanggang 100 mg/dl). Kung ang resulta ay 5.5 hanggang 7 mmol/l (101–125 mg/dl), hindi pa naman ito diabetes ngunit medyo nakakabahala narin ang resulta kaya maaaring may ibigay na gamot ang doktor o payuhan na ang pasyente na umiwas sa pagkain ng mga pagkain na mataas ang glycemic index (Basahin: Mga Pagkaing Dapat Iwasan sa Diabetes). Kung ang resulta ang higit sa 7 mmol/l (126 mg/dl), ito ay mataas at maaring maging batayan sa pag-diagnose ng diabetes ngunit kailangan paring iugnay ito sa ibang findings ng doktor.

Paano makakaiwas sa mataas na blood sugar?

Ang mga sumusunod ay mabisang paraan upang mapababa ang blood sugar:

Pag-iwas sa mga matatamis na pagkain
Pag-iwas sa mga pagkain na mataas ang glycemic index
Pag-iwas sa pagkain ng maramihan; mas maganda ang pa-unti-unti
Pagkain ng ampalaya na natural na nakakapagpababa ng blood sugar
Pag-eehersisyo ng regular
Masipag na pag-inom ng gamot na naireseta ng iyong doktor

Ano ang gamot sa pasmadong kamay at paa?

docgideon — Wed, 22 May 2013 15:52:35 +0000

Q: Ano po ang gamot sa pasmadong kamay at paa?

A: Ang pasma ay isang sakit na walang eksaktong kahulugan sa kaalamang medikal, subalit ito’y maaaring kaugnay sa mga tinatawag na ‘occupational problems’ o mga karamdamang konektado sa trabaho. Narito ang ilang mga payo na pwedeng makatulong na maibsan ang sakit na dala ng pasma:

Pang-sandaliang gamot sa pasma

1. Ipahinga ang apektadong bahagi ng katawan. Kapag nasosobrahan, pwedeng sumakit ang mga kamay at paa lalo na kung magdamag mo itong ginamit.

2. Kung ito ay paga, pwedeng lagyan ng ‘hot compress’ upang maibsan ang sakit.

3. Marahang hilutin ang apektadong bahagi. Pwedeng gumamit ng ‘massage oil’, ‘lana’, o iba pang pwedeng ipanghilot.

4. Uminom ng pain reliver gaya ng Ibuprofen pero huwag masanay sa paggamit ng mga ganito.

Pang-matagalang gamot sa pasma:

1. Huwag pwerashin ang mga kamay at paa. Kung maaari, magpahinga kahit sandali lang bago ituloy ang gawain.

2. Isiping mabuti ang tamang galaw. Halimbawa, kung ikaw ay labandera, mas maganda kung binabago mo rin yung direksyon ng pagkuskos pati mga muscle na ginagamit mo upang ‘masalo’ ng ibang bahagi ng kamay at paa ang trabaho.

3. Magpatingin sa doktor, physical therapist, o occupational therapist. Ipaliwanag sa kanila ang iyong mga ginagawa sa pang-araw-araw na buhay at ipakita ang apektadong bahagi ng katawan upang magkaron sila ng edeya kung anong pwedeng gawin lunas sa iyong nararamdaman.

Masama bang mahanginan ang may tigdas hangin?

docgideon — Wed, 22 May 2013 15:33:43 +0000

Q: Masama bang mahanginan ang may tigdas o tigdas hangin?

A: Ang masamang epekto ng ‘hangin’ o ‘nahanginan’ sa katawan ng tao ay isang paniniwala na karaniwan sa ating kultura. Sa kaalamang medikal, walang malakas na ebidensya na nag-uugnay sa pagkakasakit at ‘hangin’ subalit may katotohanan rin naman na kung ang isang tao ay may sakit, magandang iwasan ang anumang matinding init, hangin, lamig, o pagkabasa. Ngunit kung ang pinag-uusapan natin ay hangin na nagmumula sa electric fan, o air-con, wala namang masama dito. Sa katunayan, sino mang may sakit – tigdas, tigdas-hangin, o sinoman – ay dapat maging komportable at maaliwalas ang pakiramdam.

Basahin ang artikulong “Tigdas Hangin” sa Kalusugan.PH para sa karagdagang kaalaman.

Bawal bang mabasa ang may bulutong?

docgideon — Wed, 22 May 2013 15:27:10 +0000

Q: Bawal bang mabasa ang bulutong? maaari ba itong dumami kapag nabasa?

A: Ang bulutong o chicken pox (varicella zoster) ay hatid ng isang virus, at ito’y nawawala ng kusa. Hindi nakaka-apekto ang pagkabasa sa sakit na ito.

Ang paksa na ito ay isang karaniwang tanong. Para sa karagdagang kaalaman, basahin ang artikulong “Pwede bang maligo ang may bulutong o tigdas-hangin?” sa Kalusugan.PH.

Safe na ba ako kung negative ang HIV test?

docgideon — Wed, 22 May 2013 15:21:51 +0000

Q: nag pa hiv test ako after 10days ko maramdaman ung sintomas sa tingin nyo po sure na un na safe ako,,, dito po ako nag pa hiv sa uae kasi andito me now.

A: Una sa lahat, tingin ko maganda yung ginawa mo na nagpa-HIV testing. Ito ay mahalagang gawin lalo na kung may pangamba ka tungkol sa iyong HIV status.

Sa HIV testing, may tinatawag tayong ‘window period’ – ito ang pagitan mula sa araw na nakuha mo ang HIV (halimbawa, araw na nakipag-sex) at sa araw na kaya nang ma-detect ang HIV ng HIV testing. Kalimitan, ito ay tumatagal ng 3-6 na buwan. Kaya kung ikaw ay may ginawang high-risk activity gaya ng unprotected sex at hindi pa lumilipas ang 6 na buwan bago ka nagpa-HIV test, hindi tayo 100% na safe ka na.

Sa anumang oras, at anumang status mo, mahalagang iwasan ang pakikipagsex sa hindi kakilala, lalo na ang paggawa ng mga ‘high-risk’ na gawain gaya ng unprotected anal o vaginal sex o kaya pakikipagtalik sa lalaki o babae ng hindi gumagamit ng condom.