DOH, naghahanda na laban sa Zika virus

Zika_0978

Ayon kay DOH Secretary Janette Garin, ang gobyerno ay naghahanda na upang matugunan ang panganib ng dulot ng Zika virus. Ito’y bilang tugon sa naiulat na kaso ng Zika na di umano’y nakuha ng isang Amerikanong babae sa ating bansa – at sa panawagan mula sa mga doktor na bigyang-pansin ang virus na ito.

Panawagan ni Garin sa publiko ang ang pagsasagawa ng stratehiyang 4S: ang (1) pagsupil sa mga lamok at sa mga hindi dumadaloy na tubig kung saan nangingitlog at lumalaki ang mga lamok, (2) pag-protekta sa sarili sa pamamagitan ng insect repellant, pagsusuot ng mahahabang damit at pag-iwas sa mga malamok na lugar, (3) pag-konsulta ng maaga, at (4) ang paggamit ng “fogging” o pag-spray laban sa lamok kung kinakailangan lamang.

Dagdag ni Garin ang apila sa mga Pinoy na iwasan ang pagbyahe sa mga bansa sa South America na may kompirmadong mga kaso ng Zika hangga’t maaari.

Balitang Kalusugan: Libreng gamot para sa High Blood at Diabetes, ipamimigay ng DOH

Inanunsyo ng Department of Health (DOH) noong Biyernes ang plano nitong magpamigay ng libreng pang-mentenang gamot sa mga pasyenteng may sakit na altapresyon at diabetes sa buong bansa simula Enero 2016. Maaring makuha ang mga libreng gamot sa mga DOH regional rural health units (RHU).

Ayon kay Health Secretary Janette Garin, ang mga gamot na mahalaga para kontrolin ang altapresyon at diabetes ay maaaring tanggapin ng mga pasyenteng dumaranas ng mga nasabing sakit. Kinakailangan lamang munang magpaparehistro sa DOH Hypertension and Diabetes Club sa kani-kaniyang lokal na tanggapan.

Kaugnay nito, gagawa ang DOH ng opisyal na listahan ng mga pasyenteng makatatanggap ng libreng gamot simula Enero 2016.

Upang maging miyembro ng DOH Hypertension and Diabetes Club, kinakailangan lamang magpa-diagnose ng sakit sa mga barangay health workers sa mga lokal na klinika o pagamutan. Matapos suriin, maaari nang ipa-rehistro ang pangalan sa DOH Hypertension and Diabetes Club na matatagpuan sa lokal na tanggapan ng DOH sa kanikaniyang lugar. Ang mga myembro ay makakatanggap ng libreng gamot para sa altapresyon (Losartan, Amlodipine, Metroprolol) at diabetes (metfromin).

Bilang kapalit, kinakailangang makiisa ng bawat miyembro sa mga programa at aktibidad ng DOH na magpapakalat ng kaalaman tungkol sa sakit na altapresyon at diabetes.

Sa simula, ito ay bubuksan sa mga mahirap na sektor ng lipunan na walang kakayanang makabili ng gamot para sa kanilang mga kondisyon, gayundin ang mga pasyenteng marami nang gastusin dahil sa samu’t saring sakit na nararanasan.

Ang programang ito ay hatid ng mas pinabago at pinag-igting na serbisyong pangkalusugan ng pamahalaan sa ilalim ni Pangulong Aquino.

Sa huli, hinimok ni Sec. Garin ang lahat na umiwas sa mga gawain nakasasama sa kalusugan gaya ng paninigarilyo, sobrang pag-inom ng alak, at iba pa, upang mas lalong maging epektibo at kapakipakinabang ang programang pangkalusugan ng pamahalaan.

Balitang Kalusugan: Kampanya kontra paputok 2015, inilunsad na ng DOH

doh paputok

Pinangunahan ng Department of Health (DOH) ang paglulunsad ng kampanya nito kontra paputok para sa pagsalubong ng paparating na 2016. Kasama ang iba’t ibang sangay ng pamahalaan: Department of Interior Local Government (DILG), Department Trade and Industries (DTI), Department of Education (DepEd), Philippine National Plice (PNP), Bureau of Fire Protection (BFP), at Eco Waste Coalition, opisyal na inilunsad ang kampanya kontra paputok para sa taong 2015. At ang tema ngayong taon, “Sa Ingay Walang Sablay, sa Paputok Goodbye Kamay”.

Kung noong nakalipas na taon ay gumamit ng taktikang pananakot ang DOH sa pamamagitan ng pagpapakita sa telebisyon ng mga instrumentong ginagamit sa mga naputukan, iba naman daw ang paraang nais gamitin ngayon ng ahensya. Upang matiyak na malayo sa paggamit ng paputok sa pagsalubong ng bagong taon, hinihikayat ng ahensya ang paggamit ng alternatibong paraan ng pagbubunyi at pag-iingay. Sa halip na magpaputok, inirekomenda ng DOH ang paggamit ng torotot, busina ng kotse, o kaya’y malakas na pagpapatugtog. Ang mga paraang ito ay ligtas ay malayo sa peligro ng sunog o anumang akisdente.

Nanawagan si Health Secretary Janette Garin para sa kooperasyon ng mga LGU at iba pang ahensya ng pamahalaan para sa matagumpay na kampanya ngayong taon. Target umano nila ang zero casualty sa pagsalubong ng 2016. Nanawagan din ang DOH sa publiko na maging mapagmatyag sa paggugunita ng bagong taon.

Noong taong 2014, umabot sa 860 ang bilang ng insidenteng konektado sa paputok, at wala ring naitalang namatay. Ito ay mas mababa nang 16% kumpara sa nakalipas pang taong 2013. Karamihan sa mga kasong naitala noong 2014 ay nagmula sa National Capital Region.

Nagpaalala din si Secretary Janette Garin na kung sakaling maputukan, agad na hugasan ang sugat ng umaagos na tubig hanggang sa tuluyang mawala ang dumi at pulburang dumikit sa sugat. Agad ding isugod sa pinakamalapit na ospital ang naputukan upang mabigyan ng karampatang lunas.

Alalahanin na ang mga grabeng kaso ng naputukan ay maaaring humantong sa pagputol ng bahagi ng katawan na naputukan. Ito ay may seryosong epekto sa buhay ng tao.

Balitang Kalusugan: Bilang ng kaso ng HIV sa Pilipinas, maaring umabot sa 133K sa 2022

HIV aids

Ikinabahala ng Department of Health (DOH) ang patuloy pa rin na pagtaas ng bilang ng kaso ng positibo sa sa HIV. At kaugnay nito, inihayag ng DOH ang kasalukuyang estado ng lumalaganap na sakit sa bansa.

Ayon sa ulat ng DOH, nananatiling mababa ang kaalaman tungkol sa pag-iwas at pagkakahawa ng sakit sa ilang mga mahahalagang lugar sa bansa na talamak ang kaso ng sakit. Ang target na 80% na kabuuang pagkalat ng kaalaman sa populasyon na namemeligrong magkaroon ng sakit ay hindi pa rin maabot-abot at nanantiling mababa sa 40%.

Isa sa mga nakikitang solusyon ng DOH kaugnay ng lumalalang problemang ito ay ang pagpapalawig pa ng pakikipag-ugnayan ng DOH sa iba pang ahensya tulad ng DepEd at mga lokal na organisasyon sa mga malalayong lugar.

Lubos na ikinabahala ng DOH ang patuloy pa rin na pagtaas ng kaso ng may sakit. Mula Enero hanggang Oktubre, umabot na sa 6,552 ang kabuuang bilang ng bagong kaso ng sakit sa bansa. Kung noong taong 2000, 1 kaso lamang ng HIV ang natutukoy kada tatlong araw, ngayong taong 2015, ito ay pumapalo na sa 1 kaso ng HIV kada 1 oras. Tumaas din nang sampung beses ang bilang ng kaso ng mga lalaki at transgender na nagagawang makipagtalik sa kapwa lalaki. Dahil dito, ang paraan ng pakikipagtalik ng lalaki sa kapwa lalaki ang nangunguna na ngayong paraan ng pagkalat ng HIV sa bansa.

Dahil isa rin sa mga tinuturong dahilan ng patuloy na pagtaas ng kaso ng HIV ay ang hindi paggamit ng karamihan ng condom habang nakikipagtalik, itinalaga ng DOH ang target 80% na paggamit ng condom habang nakikipagtalik target ng paggamit ng condom sa mga lalaking nakikipagtalik sa kapwa lalaki na gumamit sila ng kondom. Ngunit sa kasamaang palad, nananatili din itong mababa sa 44%. Ayon sa huling pag-aaral ng Integrated HIV Behavioral and Serologic Surveillance (IHBSS), ang hindi paggamit ng condom ay maaaring dahil sa walang mabilhan nito o kaya ay tinatanggal ito sa kalagitnaan ng pagtatalik. Kaugnay din nito, handang magpamigay ng condom at lubricants ang DOH sa mga lugar na walang mabilhan at hihikayatin din nila ang paggamit ng condom sa pakikipagtalik.

Sa kabuuan, tumaas na ng higit 800% ang paglaganap ng sakit na HIV sa nakalipas na 24 na taon sa bansa. Kung hindi mapipigilan ang mabilis nitong pagkalat, at kung hindi ito pagtutuunan ng sapat na atensyon, maaaring umabot na sa 133,000 ang bilang ng kaso pagsapit ng taong 2022.

Balitang Kalusugan: Pagbili ng mga pang-regalo ngayong pasko, pinaalalahanan ng DOH

doh logo

Pinaalalahanan ng Department of Health ang publiko na maging wais at maingat sa pamimili ng laruang panregalo ngayong panahon ng kapaskuhan. Ayon sa ahensya, maituturing na ligtas ang laruan kung ito ay angkop sa kapasidad ng gagamit, ito man ay pisikal o mental na kapasidad. Ito rin ay kinakailangang matibay, at angkop sa edad ng batang maglalaro.

Pahayag ni Health Secretary Janette Garin, ang bibilhing panregalo ay hindi lamang dapat nakabase sa presyo o halaga, bagkus ito rin ay kinakailangang dekalidad at ligtas kung gagamitin.

Nagmungkahe naman ang DOH sa mga posibleng ipanregalo ngayong kapaskuhan. Para sa mga batang sanggol hanggang isang taong gulang, ang mga laruang may malalaking piraso at makulay ang dapat bilhin tulad ng rattle at malambot na bola. Maaari din ang mga manika o stuffed toy na maaring labahan kung marumi na. Mara sa mga kabataang toddler o edad dalawa hanggang tatlong taong gulang, maaari ang mga matibay na wooden blocks, kotse-kotsehan, manika, modeling clay, at rocking horse. Basta’t siguraduhin lamang na kumpleto ang label at tiyaking may maayos na balot ang laruang bibilihin.

Kung lalaruin na ng bata ang regalong laruan, tiyaking may matandang nakabantay upang maagapan ang aksidenteng posibleng mangyare. Tiyakin din na itatago sa maayos na taguan ang mga laruan kung hindi gagamitin.

Ayon pa sa kalihim ng DOH, ang mga sumusunod na laruan ay hindi pa maaaring ibigay sa mga batang 3 taon o mas bata pa: bola na may diameter na 1.75 inches o mas maliit pa, mga laruan na madaling mabasag o mahati sa maliliit na piraso, mga laruan na may nahihiwalay na maliliit na piraso, at mga laruan na may matutulis o matalim na bahagi. Ito ay upang maiwasan ang posibleng pagkakalulon ng mga bata sa maliliit na parte ng laruan o kaya ay masugatan ang sarili dahil sa matalim na bahagi ng laruan.

Dinagdag din sa paalala ng DOH ang mga nakalalasong kemikal na maaring taglay ng nabiling laruan. Siguraduhing may sertipikado ng FDA ang laruang nabili upang maiwasan ang peligro ng pagkakalason.

 

Balitang Kalusugan: Aksyon laban sa anti-microbial resistance, inilunsad ng DOH

Dahil sa lumalalang anti-microbial resistance o pagkawala ng bisa ng mga gamot sa mga lumalaganap na sakit at impeksyon sa ngayon, pinangunahan ng Department of Health (DOH) ang paglulunsad sa kauna-unahang Anti-Microbial Resistance (AMR) Summit sa Pilipinas. Layon ng pagpupulong na ito na matugunan at mabigyang aksyon ang krisis na kinakaharap ngayon ng mundo ng medisina.

Isa sa mga pangunahing isyu na nais matugunan ng AMR summit ay ang patuloy na maling paggamit ng mga gamot na antibiotic na syang pangunahing sanhi ng pagkakaroon ng anti-microbial resistance at nagpapalakas sa maraming uri ng virus at bacteria.

Ang iba’t ibang uri ng mikrobyo, gaya ng bacteria, virus, fungi, at iba pang parasitko ay may kakayanang makabuo ng resistensya sa gamot. Kung mangyayari ito, ang mga mikrobyo ay magpapatuloy sa pagdami at pagkalat ng sakit nang hindi naapektohan ng kahit na anong gamot. Isa sa mga sakit na apektado ng lumalakas na resistensya ay ang Tuberculosis o TB.

Ayon kay Health Secretary Janette Garin, ang mga pangunahing sanhi ng problemang ito ay ang maling paggamit ng mga antibiotic, maling reseta ng gamot, gayundin ang hindi pagtapon ng tama ng mga gamot.

Inilunsad din ng DOH ang tatlong taong plano nito sa pakikibaka sa anti-microbial resistance. Laman nito ang sumusunod:

  1. Pagbibigay ng sapat na tulong pampinansyal na hihimok sa pakikiisa ng publiko
  2. Pagpapalakas sa mga laboratoryo na sentro ng pagsasaliksik
  3. Pagpapakalat ng mga gamot na dekalidad
  4. Pagbuo ng mga regulasyon at pagpapaalam ng tamang paraan ng paggagamot.
  5. Pagpapaigting ng pag-agap at pagkontrol sa mga sakit
  6. Karagdagang pagsasaliksik na tutulong sa paglago ng kaalaman kontra sa drug resistance
  7. Karagdagang plano para sa pag-iwas sa panganib na dulot ng krisis

Balitang Kalusugan: Pabago-bagong oras ng paggising sa umaga, maaaring maka-kontribyut sa pagkakaroon ng diabetes, sakit sa puso

Kinumpirma ng isang pag-aaral na inilabas sa Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism na ang pagbabago sa nakagisnang oras ng paggising sa umaga ay nakakontribyut o nakadaragdag sa panganib ng pagkakaroon ng abnormalidad sa metabolismo ng katawan. Dahil dito, tumataas din ang posibilidad ng pagkakaranas ng mga sakit o kondisyon na may kaugnayan sa metabolismo, tulad ng diabetes, sobrang timbang o obesity, at mga karamdaman sa puso.

Ayon sa pag-aaral na isinagawa sa University of Pennsylvania, sa Estado Unidos, ang mga taong gumigising nang maaga dahil sa trabaho ay nakapagdudulot ng pagbabago sa circadian rhythm o nakagisnang takbo ng oras na nakakaapekto naman sa normal na paggana ng metabolismo ng katawan. Dagdag pa nila, isa ito sa mga itinuturong dahilan ng pagtaas ng bilang ng taong nakararanas ng diabetes at pagkakaroon ng sobrang timbang.

Isinagawa ang pag-aaral sa 447 na mga indibidwal na may regular o full-time na oras ng trabaho. Sila ay may edad 30 hanggang 54, at binubuo ng 53% na mga kababaihan. Sa buong haba ng panahon ng pagsasaliksik, binatayan ang kanilang pagkain, mga gawain, at oras ng pagtulog at paggising sa bawat araw.

Walumpu’t limang porsyento (85%) sa mga indibidwal na binantayan ay nakitaan ng pabago-bagong oras sa kanilang pagtulog at sila’y binansagang “social jet lag”. Ang mga indibidwal na ito ay nakitaan ng iba’t ibang ebidensya ng abnormalidad sa metabolismo gaya ng pagtaas sa lebel ng cholesterol sa dugo, paglaki ng sukat baywang, pagtaas na timbang, at pagtaas din ng resistensya sa insulin, kumpara sa 15% ng mga indibidwal na may maayos na tulog.

Ang resulta ng kanilang pag-aaral ay maaaring maging basehan ng mga susunod pang pag-aaral sa hinaharap na nagtatalakay din sa kaugnayan ng pagbabago sa circadian rhythm ng tao at normal na takbo ng kanyang metabolismo.

 

 

Antibiotics Awareness Week: Gamitin nang wasto ang antibiotics

Ang antibiotics ay mga gamot na tumutulong labanan ang iba’t ibang uri ng impeksyon sa katawan. Tumutulong itong puksain ang iba’t ibang uri ng bacteria at maliliit na organismo na nakapasok sa katawan. Ngunit kung ang mga antibiotic ay gagamitin nang mali, maaaring makasama lamang ito imbes na makatulong.

Maaaring magkaroon ng “drug resistance” ang mikrobyo sa katawan at sa kalaunan ay hindi na tatalaban pa ng kahit na anong gamot. At dahil dito, ang sakit ay mas lulubha at maaaring hindi na gumaling.

Paano ito maiiwasan ang drug resistance sa mga mikrobyo?

  1. Huwag basta-basta uminom ng antibiotic. Magpakonsulta muna sa doktor kung hindi mabuti ang pakiramdam.
  2. Inumin ang antibiotic ayon sa payo ng doctor at pharmacist. Kumpletuhin ang inirisetang gamutan. Huwag itigil ang gamutan kahit makaramdam ng pagbuti sa mga unang araw ng pag-inom ng antibiotics.
  3. Bumili lamang ng antibiotics sa mga lisensyadong botika ng FDA upang makasiguro na dekalidad ang iinuming gamot.
  4. Huwag manghiraman o gumamit ng reseta na hindi laan sa iyo.

Sa darating na Nobyembre 16-22, gugunitain ang Antibiotics Awareness Week sa pangunguna ng WHO Regional Office for the Western Pacific. Layunin nitong ikalat ang impormasyon tungkol sa responsableng paggamit ng antibiotic at ang panganib na hatid sa lahat ng lumalaganap na antibiotic resistance.

Balitang Kalusugan: Haze mula sa Indonesia, wala na sa Pilipinas

“Wala nang haze sa Pilipinas.” Ito ang pahayag ni Chief Esperanza Cayanan ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA). Ayon sa PAGASA, inihip na ng malamig na hangin mula sa Hilagang-Kanluran o Hanging Amihan (North East Monsoon) ang haze na hinigop ng dumaang Bagyong Lando at bumalot sa ilang lugar sa Pilipinas sa nakalipas na linggo.

Paglilinaw ng ahensya, ang haze na nakikita sa ilang syudad sa bansa ay maaaring dahil na lamang sa polusyon mula sa mga usok ng mga sasakyan at hindi mula sa haze ng Indonesia.

Dagdag pa ni Cayanan, magpapatuloy pa sa pag-ihip ang Hanging Amihan at Easterly Wind, at wala pa namang nakikitang paparating na bagyo sa bansa, kung kaya’t malabo na muling pumasok ang haze mula sa Indonesia sa mga darating na araw.

Noong Lunes, Oktubre 28, ang lebel ng haze sa bansa ay bumaba na sa 30 micrograms per normal cubic meter (g/Ncm). Ayon sa Department of Health (DOH), makasasama lamang sa kalusugan ang haze kung ito ay umabot na sa 154 g/Ncm.

Nilinaw din ni Secretary Janette Garin ng DOH na ang 2 namatay sa GenSan ay pawang dahil sa komplikasyon ng hika at walang koneksyon sa haze na naranasan sa lugar.

Balitang Kalusugan: Bacon, ham at iba pang prosesong karne, nagdudulot ng kanser ayon sa World Health Organization

deliLumalabas sa pinakahuling ulat ng World Health Organization (WHO) na ang mga prosesong karne gaya ng bacon, ham at longanisa ay posibleng magdulot ng kanser sa tagal ng panahon nang pagkain nito.

Ayon sa pag-aaral ng International Agency for Research on Cancer (IARC) ng WHO, ang mga prosesong karne ay kinokonsidera na din bilang carcinogenic o nakapagdudulot ng kanser. May sapat umanong ebidensya na mag-uugnay sa mga ganitong klase ng pagkain sa pagkakaroon colorectal cancer.

Ang sinasabing malakas na ebidensya ay base sa higit 800 na siyentipikong pag-aaral na pare-parehong iniuugnay sa kanser ang mga karneng prinoseso. Nakasaad din na ang mga prosesong karne na tinutukoy dito ay ang mga karne na dinagadagan ng asin, nilagyan ng pampalasa, pinausukan, at sumailalim sa proseso ng pagpepreserba.

Dagdag pa rito, ang mga “red meat” o mapulang karne ng baka at baboy ay tinukoy din sa pag-aaral ng IARC bilang “probably carcinogenic” o posibleng magdulot ng kanser. Bagaman ang pagtukoy na ito ay base lamang sa limitadong ebidensya at pag-aaral.