Cervical lymphadenitis: Bukol sa leeg na pumuputok at nagnanana

Q: Ako po ay tinutubuan ng mga bukol sa leeg na makalipas ang isa or dalawang lingo ay puputok po at lalabas ang mga nana baun or liquide po siya..ang problema naman po ung sugat na dinudolot ng bukol hindi po gumagaling..hangang sa may tutubo naman po bukol sa ibang parte ng leeg ko na ganun din ang mangyayari..mahigit isang taon kona po itong problema hindi ko po mapa check up kasi kapos din po kami..sana mabigyan nyo ako ng kasagutan..maraming salamat po at more power.

A: Ang iyong nararanasan ay tinatawag na cervical lymphadenitis, o impeksyon sa mga kulani sa leeg. Ang impeksyon ay sanhi ng pagnanana at pagputok nito. Isa sa karaniwang sanhi ng impeksyon ay ang tuberculosis o TB, na bagamat karaniwang natatagpuan sa baga ay maaari ring makaapekto sa mga kulani, lalo na sa leeg.

Ang unang hakbang ay matukoy kung ano bang sanhi ng impeksyon. Dito dedepende kung anong klaseng gamot ang dapat ibigay. Kung ito’y TB, maaaring apat o limang klase na gamot ang kailangang inumin araw-araw sa loob ng 6 hanggang 9 na buwan. Dahil ito’y lalala lamang at hindi mawawala na kusa, ang payo ko ay magpatingin na kaagad sa health centre o ospital. May mga gamot na TB na ibinibigay ng libre sa mga DOTS centers. Ipagtanung ito sa inyong doktor o health worker.

Nakaka-apekto ba ang shingles sa pagbubuntis?

Q: Doc I am pregnant 9 weeks and i have shingles, nakakaapekto po ba ito sa aking baby?

A: Ang shingles ay isang kondisyon kung saan bumabalik ang manipestasyon ng Varicella Zoster Virus (VZV) na siyang sanhi ng chicken pox o bulutong. Tanging mga tao lamang na nagkabulutong na noong nakaraan ang maaaring makaranas ng shinges (sa terminolohiyang medikal: Herpes Zoster)

Ang shingles ay hindi naman dapat ikabahala kung nagkaron ka nito habang ikaw ang buntis. Ito’y hindi rin nakakasama sa baby, di gaya ng ibang sakit gaya ng tigdas-hangin o bulutong. Subalit, kung ikaw ay may shingles, maaaring kang makahawa ng mga tao na walang bakuna sa bulotong o hindi ka nagkakaron ng bulutong. Dahil dito, magandang umiwas ka muna sa mga taong ganito, lalo na sa mga buntis.

Kung nakakaramdam ng pangangati sa bahagi ng katawan na may shingles, maaaring magpahid ng Calamine o iba pang lotion. Pwede ring uminom ng Paracetamol para mabawasan ang pangingirot. Ang shingles ay kalimitang nawawala ng kusa sa loob ng ilang linggo.

Bata na laging nagsusuka pagkatapos kumain

Q: Doc tanung ko po. Yng pamangkin ko po 3 in half yrs old parati po cya nag susuka after kumain. Yng sinusuka nya po yng kinakain nya. Minsan kaunti, minsan marami. Pero malakas naman siya after mag suka. Mag suka po cya 2x a day. Ano po ang gamot sa bata na laging nagsusuka pagkatapos kumain? Sana po matulungan niyo po kami. Salamat doc.

A: Ang paminsan-minsang pagsusuka ay normal lamang sa mga bata, lalo na mula sa edad 1 hanggang 4. Subalit kung ito ay araw-araw nang nararanasan, maaaring may ibang problema sa tiyan at bituka (gastrointestinal system) ng bata. Kung ito’y hindi matukoy, maaaring maka-apekto sa kalusugan at paglaki ng bata. Maraming posibleng dahilan ng palaging pagsusuka at hindi ko ito matutukoy nang hindi nakikita ang bata at hindi nalalaman kung buong kuwento ng kanyang kondisyon. Kaya magandang ipatingin na ang bata sa isang pediatrician o doktor ng mga bata upang matukoy kung anong sanhi ng kanyang pagsusuka.

Habang hindi pa nakakapagpatingin, siguraduhing nakakainom ng siya ng maraming tubig at napapaltan nya ang pagkain na isinuka. Iwasan ang pagbibigay ng mga gamot laban sa pagsusuka dahil hindi ito rekomendado sa mga bata.

May bukol sa ulo pagkatapos mabarog o mauntog ng ulo

Q: May bukol po kasi ako sa Ulo , nalaglag po kasi ako sa tricycle tapos nauntog ulo ko sa simento , sa kalsada po mismo, mejo nagbounce po yung ulo ko , tapos dumugo po ito, pagkalipas po ng tatlong araw pag-gising ko masakit yung leeg ko po parang di ako makalingon tapos parang may bukol na maliit sa gilid ng leeg ko , pero kinabukasan nawala naman po siya tapos next week meron na naman yung bukol , pero ang talagang problem ko po yung bukol ko sa ulo kasi 3weeks na po yung bukol ko pero ang laki parin ng bukol halos mapanot na po yung part na yun . pa help naman po.

A: Sa anumang klase ng pagkakabarog o pagkakatama sa ulo, gaya ng nangyari sa’yo, mahalagang magpatingin sa doktor upang makita kung apektado ba ang utak. Lalo na’t meron kang bukol, na malamang ay isang intracranial hematoma o namuong dugo sa loob ng ulo dahil may nasirang ugat o blood vessel. May mga bukol na ganito na kusang nawawala, subalit kung ilang linggo na, ipatingin mo na yan. Ang bukol na ito ay maaaring magpataas ng presyon sa ulo po (intracranial pressure) na maaaring maka-apekto sa utak. Maaaring magsagawa ng operasyon upang tanggalin ang mga dugong namuo sa bukol. Muli, maari din namang kusang mawala yung bukol pero dahil tatlong linggo na, magandang magpatingin na kaagad.

Pwede bang magka-rabies kung dinilaan lang ng aso?

Q: doc kapag ba dinilaan ka ng asong may rabies at may laway po siya na malapot posible bang magkaroon ako ng rabies?

A: Ang rabies mula sa aso ay maaaring makuha kung ang isang asong ulol o asong may rabies ay nakakagat sa isang tao. Hindi lahat ng kagat ng aso ay may rabies, subalit kung hindi tiyak ang pinagmulan ng aso, para sigurado, umaaksyon tayo na parang may rabies ito at nagpapaturok ng mga bakuna laban sa rabies. Bagamat bihirang-bihira, Mmy ilan ding mga kaso ng rabies na nakuha mula sa laway ng hayop na may rabies na mapunta sa bahagi ng katawan na may sugat, o di kaya sa mata, ilong, o bibig.

Kung dinilaan ka lamang sa balat at wala ka namang sugat, hindi ka magkakaron ng rabies. Kung dinilaan ka sa isang bahagi ng katawan o mayroon kang sugat, o kung nadilaan ka sa ilong, mata, o bibig, o kung hindi ka tiyak, mas magandang magpatingin sa doktor upang mabigyang-linaw kung ano ang dapat mong gawin.

Para sa karagdagang kaalaman, puntahan ang “Kagat ng Aso: Mga Tanong” sa Kalusugan.PH.

Safe bang nguyain ang gamot na tableta?

Q: Doc, safe ba na nguyain (chew) ang mga tablet na gamot? Sipon ang pinaka ayaw kong sakit kasi mapipilitan akong uminom ng tablet na gamot. Nakaka 3 – 5 tries ako bago ko malunok yung tablet, ang hirap. Then lately sinubukan kong nguyain yung decolgen, mapait pero keri naman.

A: Kung nahihirapang lumunok ng tableta, ang mas magandang paraan ay hatiin ang tableta sa dalawa o tatlong piraso tapos lunukin din ito ng gaya ng buong tableta. Ang mga tableta kasi na iniinom ay naka-disenyo para ma-absorb sa tiyan at hindi sa bibig, at maaaring maka-apekto sa bisa ng gamot kung ito’y ngunguyain sa halip na lunukin, bagamat may mga gamot na maaring umepekto parin sa nabanggit mong paraan. Isa pa, maaaring may mga kemikal na nasa gamot na nakaka-irritate o nakakasira sa dila o labi. Kaya ang mas mabuting paraan ay hatiin ang tableta at lunukin na may kasamang tubig isa-isa hanggang malunok ang kabuuan ng tableta.

Isa pang alternatibo, kung maaari, ay pag-inom ng syrup, kung may available na syrup na ganun din ang laman. Subalit, kung gagawin ito, ikonsulta muna sa doktor kung gaanong karaming syrup upang maging katumpas ng ‘dose’ ng tabletang inireseta.

Cytotec o Misoprostol: isang gamot na ginagamit na pampalaglag ng bata


Ano ang Cytotec o Misoprostol?

Ang Cytotec (generic name: Misoprostol) ay isang gamot para sa ulcer at sakit na tiyan na bagamat hindi aprubado ng FDA ay ginagamit din bilang isang gamot para padaliin ang panganganak ng bata (induction of labor) at para magpalaglag ng baby (abortion). Ito ay ginagamit ng mag-isa o kasama na iba pang mga gamot.

Saan nakakabili ng Cytotec o Misoprostol?

Ang Cytotec o Misoprostol ay ipinagbabawal na ibenta o bilhin sa Pilipinas. Bagamat naiulat na ipinag-aalok sa Quiapo at iba pang lugar, at maging sa Internet, walang kasiguraduhan sa pinanggalingan, kalidad, at pagiging original ng mga gamot na ito.

Paano gumagana ang Cytotec o Misoprostol?

Ang Cytotec o Misoprostol ay nagpapabuka sa kwelyo ng matris (certix) at nagpapahilab ng tiyan at matris (abdominal and uterine contraction) upang lumabas ang baby.

Paano gamitin ang Cytotec o Misoprostol?

Ang mga tableta ng Misoprostol o Cytotec ay nilalagay sa pwerta ng babae o di kaya ay iniinom. Depende sa paggamit nito ang bilang ng tableta na kailangan. Mahalaga: ang paggamit ng Cytotec nito ng walang gabay ng isang doktor ay delikado at maaaring magdulot ng malubhang komplikasyon para sa babae at sa kanyang baby.

Ano ang mga side effect o komplikasyon ng paggamit ng Cytotec o Misoprostol?

Kung ito ay ginamit para magpalaglag ng bata, ito’y maaaring magdulot ng pagdudugo, pananakit ng tiyan. At maaaring din itong magdulot sa ectopic pregnancy (pagbubuntis sa labas ng matris na hindi din maaaring magtagal) at mga kapansanan sa sanggol (birth defects) kung sakaling hindi gumana ang pagpapalaglag. Maaari din itong magdulot ng mga komplikasyon gaya ng incomplete abortion – hindi kumpletong pagpapalaglag na maaaring mauwi sa impeksyon sa matris (septic abortion) at pagkamatay.

Gaano ka-epektibo ang Cytotec o Misoprostol na pampalaglag?

Ito ay naka-depende sa kung paanong paraan ito gamitin ngunit mahalagang malaman natin na HINDI LAHAT ng pagbubuntis na ginagamitan ng Cytotec ay nauuwi sa pagkalaglag ng bata o abortion. Tulad ng nabanggit, maaari itong magdulot ng mga komplikasyon gaya ng septic abortion na nakakamamatay. Kaya hindi rekomendado ang paggamit nito.

Anong maaaring alternatibo sa Cytotec o Misoprostol?

Sa Pilipinas, sapagkat ipinagbabawal ang aborsyon, walang garantisadong ligtas na paraan ng pagpapalaglag ng bata o aborsyon. Kaya mas dapat pagtuunan ng pansin ang paggamit ng birth control gaya ng pills o condom upang “makaiwas disgrasya”.

Sa ibang bansa, alamin sa inyong doktor o mga mas nakakaalam kung legal ang aborsyon at kung oo, anong mga proseso upang makapag-konsulta sa isang doktor para malaman kung anong iyong mga maaaring gawin.

Paano makaiwas sa kabag o gas pain?

Paano makaiwas ang kabag o gas pain?

Parehas lang ang gamutan at pag-iwas sa gas pain: Ang pag-iwas sa mga pagkaing na nagiging “trigger’ ng kabag, gaya ng gatas at mga pagkaing may gatas; mga pagkaing malalansa at matataba; at mga prutas at gulay na mataas sa fiber. Kung matukoy mo ang anumang pagkain ang nagiging sanhi ng kabag, iwasan ito.

Ang pag-iwas sa paninigarilyo at pagkain ng mga matatabang pagkain ay maaari ring makatulong na maiwasan ang kabag.

Ano ang gamot sa kabag o gas pain?

Anong gamot na pwedeng inumin para sa kabag?

Bagamat may ilang mga over-the-counter na gamot na pwedeng inumin para sa kabag gaya ng Simethicone, hindi ito rekomendado na unang hakbang para gamutin ang kabag sapagkat ito’y nawawala naman ng kusa sa karamihan ng kaso, at maraming ibang pwede gawin bukod sa gamot para dito.

Bukod sa gamot, ano pa ang pwedeng gawin bilang lunas para sa kabag?

Mga pagbabago sa pagkain ang pinak-epektibong paraan para malunasan at maiwasan ang kabag. Una na dito ang pagtukoy sa mga pagkain na nagiging sanhi para sumpungin ng kabag. Ang mga karaniwang halimbawa ng mga pagkain na madalas magdulot sa kabag ay gatas, mga kendi, mga gulay, soft drinks, ice cream, at iba pa. Naka-depende ito sa tao. Tuwing kakabagin, subukang ilista ang lahat ng kinain at ikompara ito sa mga nakaraang pagkakaron ng kabag at tingin kung alin ang mga pagkain na maaaring sanhi ng kabag. Ang mga matutukoy na pagkain ay dapat bawasan o iwasan.

Kung hindi matukoy ang pagkain na nagiging sanhi ng kabag, iwasan ang mga gatas at iba pang produkto na may gatas gaya ng yoghurt, ice cream, keso, at iba pa. Iwasan din ang mga pagkain na masyadong malansa o mataas sa langis at taba. Bagamat ang mga pagkaing mataas sa fiber ay magandan sa katawan, kung ikaw ay kinakabag subukan ding bawasang pansamantala ang mga ito.

Ang paninigarilyo at pagkain ng mga kendi ay maaaring ding magdulot o magpalala ng kabag, kung kaya’t makakatulong ang pagtigil sa paninigarilyo at pagbabawas sa pagkain ng kendi.

Paano malaman kung may kabag o gas pain?

Anong mga pagsusuri ang dapat gawin sa taong may kabag?

Hindi na kinakailangan ng mga pagsusuri sa laboratoryo para sa matukoy ang pagkakaroon ng kabag, sapagkat ito’y madaling matukoy sa pamamagitan lamang ng mga sintomas at base sa obserbasyon ng doktor. Kasama na dito ang pagkapa sa tiyan at pakikinig dito gamit ang stethoscope.

Subalit kung may kondisyong medikal na maaaring sanhi ng kabag, gaya ng Inflammatory Bowel Disease, maaaring magpagawa ng ibang mga test para masilip ang tiyan.